panacea.pl

:: Wyprawa do źródeł
Panacea Nr 3 (4), lipiec 2003, strona: 23


Wyprawa do źródeł

Tytuł książki Haliny Lichockiej nie zachęca do lektury. "Historia poszukiwania leku w roślinach w Polsce 1800-1856" wydaje się na pierwszy rzut oka pracą przyczynkarską, faktograficzną.
Dopiero kiedy zasmakujemy w lekturze, dostrzeżemy, że nawet jeśli rzuca się światło tylko na wycinek dawno minionego czasu, można pokazać problemy, które i dziś nas zajmują. My, Polacy, jesteśmy przyzwyczajeni do oglądania wieku XIX albo w ramie historycznej ówczesnych wydarzeń politycznych z Napoleonem i powstaniami narodowymi, albo w ramie literackiej utworzonej z powieści Orzeszkowej, Sienkiewicza czy Prusa. Tymczasem Halina Lichocka pisze o nieznanym świecie medycyny sprzed dwu wieków, o pragnieniu znalezienia skutecznych leków naturalnych - takich, które mógłby zastosować każdy człowiek w warunkach domowych - o odkrywaniu bogactwa roślin, wyodrębnianiu ich poszczególnych składników, o sporach na temat charakteru przemian zachodzących w materii i o ówczesnych metodach badawczych. Książka uczy pokory tych, którzy lekceważąco odnoszą się do medycyny polskiej pierwszego półwiecza zaborów. Sięga bowiem do źródeł tego, co dziś stanowi o nowoczesnej medycynie. Pokazuje stawiane wówczas ważne pytania, daje obraz fascynujących początków fitochemii, analizy substancji organicznych.
Wydarzenia polityczne 1 połowy XIX w. nie sprzyjały rozwojowi nauk w Polsce. Zwłaszcza po 1831 r. na ziemiach zaboru rosyjskiego dochodziło do grabieży zbiorów bibliotecznych, wyposażenia laboratoriów, zamknięto polskie uczelnie. Mimo to, jak stwierdził cytowany przez autorkę krakowski profesor farmacji F.K. Skobel: "korzystaliśmy z każdej chwili spokojniejszej, aby pospołu z innymi narodami oświeconymi pracować nad postępem nauk lub przynajmniej zdążać za nim". Książkę Haliny Lichockiej polecamy wszystkim miłośnikom fitoterapii a autorce należy się wielkie uznanie za benedyktyńską pracę, która przyniosła "czyn użyteczny" - mówiąc słowami Bolesława Prusa.
Lichocka Halina. Historia poszukiwania leku w roślinach w Polsce 1800-1856. Wyd. Instytut Historii Nauki PAN, Warszawa 2002.




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=92