panacea.pl

:: Zioła poprawiające metabolizm
Panacea Nr 1 (62), styczeń - kwiecień 2018, strony: 18-19


Zioła poprawiające metabolizm

Tkanka tłuszczowa jest ważnym organem, pełni funkcje termoizolującą i wydzielniczą. To tam syntetyzowane są adipokiny, które uczestniczą m.in. w procesie krzepnięcia i angiogenezy.

Jednak nadmiar tkanki tłuszczowej jest niekorzystny dla naszego organizmu, prowadzi do rozregulowania wytwarzania adipokin, a to może skutkować rozwojem wielu chorób, na przykład choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy typu 2, dyslipidemii, nadciśnienia tętniczego, nowotworów, czy choroby zwyrodnieniowej stawów.

Obecnie na aptecznych półkach (i nie tylko aptecznych) pojawia się wiele preparatów leczących otyłość, czy ułatwiających utratę masy ciała. Niestety, syntetyczne leki wspomagające odchudzanie miały zawsze krótką historię.
Po pierwsze, obarczone były poważnymi efektami ubocznymi. Po drugie, zadowalające efekty sprawiały, że przyjmujące je osoby rezygnowały z ćwiczeń i diety zapominając, że zamysłem stosowania leków syntetycznych było wspomaganie procesu odchudzania! Zważywszy na te okoliczności, warto zwrócić uwagę na produkty roślinne, ziołowe.

Czyszczenie krwi
Opisano już wiele surowców roślinnych o właściwościach detoksykujących i przyspieszających metabolizm. Niestety, sprzedawane przez Internet zioła o nieznanym pochodzeniu, niosą często ryzyko przykrych konsekwencji zdrowotnych.
Dawniej środki detoksykujące nazywano lekami "czyszczącymi krew".

Perz właściwy
Agropyron repens
Surowcem jest kłącze Rhizoma Graminis. Ekstrakty, jak również kłącze perzu w formie suszu, wchodzą w skład wielu suplementów diety dla cukrzyków i osób cierpiących na miażdżycę. Dzięki właściwościom moczopędnym, ułatwia on wydalanie z organizmu toksycznych produktów przemiany materii. Działa również przeciwkamiczo i przeciwzapalnie na układ moczowo-płciowy. Kłącze perzu jest zasobne w inozytol, inulinę, trytycynę, kwas jabłkowy i mannitol, które należą do prebiotyków wspomagających rozwój symbiotycznej mikroflory jelitowej. Polisacharydy i cyklitole obniżają stężenie cholesterolu i lipidów we krwi, a wraz z krzemionką przyswajalną i flawonoidami wywierają wpływ przeciwmiażdżycowy. Wielocukry i poligalakturoniany działają przeciwzapalnie i osłaniająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych. Flawonoidy zawarte w surowcu wykazują działają moczopędnie i ułatwiają wydalanie z organizmu toksycznych produktów przemiany materii. Dzięki tym właściwościom, kłącze perzu występuje m.in. w saszetkach zmniejszających nadwagę, w mieszankach ziołowych działających przeciwtrądzikowo, w mieszankach o działaniu przeczyszczającym.

Fiołek trójbarwny
Viola tricolor
jest ważnym ziołem przyspieszającym metabolizm, występującym również w preparatach przeciwtrądzikowych. Kojarzony z leczeniem przewlekłych chorób skóry i zaburzeń przemiany materii. Surowcem leczniczym jest ziele Herba Violae tricoloris, które zawiera wiele składników czynnych: flawonoidy (rutozyd, luteolinę, witeksynę, orientynę, wiolantynę, saponarynę), śluzy, kwas salicylowy, salicylan metylu, garbniki, sole mineralne, olejek eteryczny, antocyjany (peonidyna, delfinidyna), kwas kumarynowy, karotenoidy (wiolaksantyna, zeaksantyna), kwas pirokatechowy oraz umbeliferon (hydroksykumaryna). Kwas kawowy ma właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne.

Cykoria podróżnik
Cichorium intybus
Surowcem jest korzeń, wchodzi w skład mieszanek ziołowych przeciwtrądzikowych, poprawiających trawienie i wspomagających odchudzanie. Korzeń jest bogaty w inulinę, laktony seskwiterpenowe, flawonoidy, hydroksykumaryny, kwasy fenolowe, trójterpeny i glikozydy fenolowe. Wyciągi działają żółciotwórczo, żółciopędnie, moczopędnie, prebiotycznie i hipoglikemicznie. Nadają się do leczenia zaburzeń przemiany materii, do odbudowy mikroflory przewodu pokarmowego. Zapobiegają zaparciom, nasilają detoksykację, łagodzą objawy cukrzycy i zatruć metabolicznych. Przetwory można podawać małym dzieciom i kobietom w ciąży.

Korzeń rzewienia
Rhei radix
Występuje jako składnik leków złożonych poprawiających apetyt, o działaniu żółciopędnym lub przeciwtrądzikowym. Nie należy bagatelizować jego obecności w preparatach, często jest nadużywany i prowadzi do tolerancji, rozleniwienia pracy jelit, utraty elektrolitów i pogłębienia problemu zaparć. Jest niewskazany dla kobiet w ciąży. Korzeń rzewienia jest szczególnie znany, dzięki obecności dwóch grup związków o przeciwstawnym działaniu - antrazwiązków działających przeczyszczająco oraz zapierających garbników. Aktywność surowca zależy od zastosowanej dawki. Małe ilości mają działanie wstrzymujące, a większe przeczyszczające.

Owocnia fasoli
Phaseoli pericarpium
zawiera aminokwasy (arginina, asparagina, leucyna, lizyna), glikoproteiny (lektyny czynne immunologicznie), kwas krzemowy, flawonoidy, fazeolinę, kwasy fenolowe, trygonelinę, alantoinę, chrom, potas, saponiny. Wyciągi działają przeciwcukrzycowo, odtruwająco i moczopędnie. Preparaty znalazły zastosowanie w leczeniu przewlekłych chorób skórnych, na tle zaburzeń przemiany materii, takich jak trądzik czy łuszczyca.

Zielona herbata
Camellia sinensis
Znany od tysięcy lat napój, parzony z liści niepoddanych procesowi fermentacji, jest jednym z najbardziej obfitych źródeł polifenoli, w tym katechin. Świeże, wysuszone liście herbaty zawierają również węglowodany, białka, związki mineralne, aminokwasy, tłuszcze, kwasy organiczne, chlorofil, karotenoidy. Na skład chemiczny napoju ma wpływ długość czasu zaparzania liści i temperatura wody. Napoje herbaciane mają właściwości antyoksydacyjne, wynikające z obecności różnorodnych związków polifenolowych. Najsilniejsze właściwości wykazuje galusan epigallokatechiny. Dowiedziono, że ma on właściwości przeciwnowotworowe, przeciwcukrzycowe, kardioochronne, przeciwbakteryjne, regulujące masę tkanki tłuszczowej.

Mniszek lekarski
Taraxacum officinale
Preparaty pomagają w schorzeniach dróg żółciowych, wątrobowych i trawiennych, w początkowym stadium cukrzycy, w obrzękach i niewydolności nerek oraz przewlekłym zapaleniu pęcherza moczowego. Mniszek zawiera m.in. kwas hydroksycynamonowy, chloroenowy i triterpeny. W wyciągu z liści wykryto kumarynę, cychorynę i eskulinę. W tkankach kwiatów i liści obecne są glikozydy flawonoidowe, pochodne luteoliny oraz triterpeny i sterole.

Dziurawiec zwyczajny
Hypericum perforatum
Ziele Hyperici herba zawiera hiperycynę, pseudohiperycynę, hyperforynę, flawonoidy (rutyna, kwercetyna), hiperozyd, bakteriobójcze garbniki oraz witaminy A i C. Surowiec jest kojarzony z łagodzeniem objawów umiarkowanej depresji i sezonowych zaburzeń afektywnych. Jednak wyciąg wodny ma też działanie żółciopędne, żółciotwórcze, pobudzające trawienie i przeciwzapalne.

Liść pokrzywy
Urticae folium
Zawiera magnez, kwas chlorogenowy, flawonoidy (kemferol, kwercetyna, rutina, izoramnetyna), chlorofil, związki mineralne, krzem, wolne aminokwasy, witaminy- K, E i C, kwas foliowy, karoten, kwas kawowy, kwas octowy, serotoninę, garbniki skopolektynę (kumaryna) i wiele innych. Dzięki tym składnikom, liść pokrzywy działa moczopędnie, saluretycznie, przeciwobrzękowo, przeciwkrwotocznie rozgrzewająco, hipoglikemicznie, przeciwmiażdżycowo, odtruwająco. Reguluje przemianę materii, pobudza regenerację tkanek i działa krwiotwórczo. Pobudza układ odpornościowy, poprawia trawienie i przyswajanie składników pokarmowych. Jako środek czyszczący krew (depurativa) poprawia stan zdrowotny osób cierpiących na choroby reumatyczne. Ze względu na wymienione właściwości lecznicze, ziele pokrzywy jest składnikiem większości mieszanek ziołowych przeciwreumatycznych, przeciwartretycznych, odtruwających i przeciwtrądzikowych. Kłącze perzu, ziele fiołka trójbarwnego, korzeń cykorii, liść pokrzywy, owocnia fasoli oraz korzeń rzewienia - zioła te są składnikami farmakopealnej mieszanki Labofarmu - Zioła metaboliczne.

mgr farm. Artur Rakowski

Mgr farm. Artur Rakowski jest na co dzień praktykującym farmaceutą. Od lat współpracuje z czasopismami branżowymi dla lekarzy i farmaceutów. Interesuje się fitoterapią, ale także historią XX wieku. Odpoczywa przy polskiej muzyce alternatywnej.

Piśmiennictwo:
tekst




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=6205