panacea.pl

:: Jadalne kwiaty liliowca
Panacea Nr 2 (47), kwiecień - czerwiec 2014, strona: 21


Jadalne kwiaty liliowca

Liliowiec ogrodowy Hemerocallis x hybryda Hort. należy do rodziny żółtakowatych Xanthorrhoeaceae. Pochodzi z Azji wschodniej, jest efektem wielokrotnego krzyżowania różnych gatunków liliowca. Rodzaj Hemerocallis sp. należy do długowiecznych bylin, tworzących okazałe kępy o wysokości nawet do 2 m. Z krótkiego mięsistego kłącza wyrasta rozeta wąskich, długich (23-120 cm), jasnozielonych liści.
Roślina jest znana i ceniona na rynku ogrodniczym ze względu na dekoracyjne i pachnące kwiaty, kształtem przypominające kwiaty lilii. Na każdej łodydze jest od kilku do kilkunastu pąków, które kolejno się otwierają. Pojedynczy kwiat otwarty jest tylko przez jeden dzień, dlatego liliowce nazywane są poetycko liliami jednego dnia (ang. daylilies). Przekwitają szybko i równie szybko rozwijają się kolejne pąki, dzięki czemu kwitną od czerwca do sierpnia.

Bogactwo odmian
Uzyskano wiele odmian liliowców ogrodowych. Różnią się kształtem, wielkością i barwą kwiatów. Możemy wybierać między odmianami wielokolorowymi i jednokolorowymi, o barwie kwiatów od białej, przez różne odcienie żółtego, pomarańczowego, czerwonego, do prawie czarnej. Najczęściej spotykamy liliowce o kwiatach w kształcie kielicha, złożone z sześciu działek i średnicy około 12 cm.
W USA rozwinęły się największe i najbardziej różnorodne hodowle liliowca. Zarejestrowano tam kilka tysięcy odmian! W Polsce jest również popularny, uprawiany w ogrodach przydomowych, na pasach przydrożnych – ze względu na piękny wygląd. Ma małe wymagania glebowe i wodne oraz wysoką odporność na zmienne warunki atmosferyczne.

W medycynie azjatyckiej
Hemerocallis sp. wykorzystywane są od wieków. Zwłaszcza świeże pąki kwiatowe i korzenie. W Chinach wywar z korzeni służył jako antidotum na zatrucie arszenikiem! Stwierdzono też działanie uspokajające i antydepresyjne. Kwiaty wykorzystywano do łagodzenia objawów przeziębienia, jako lek przeciwgorączkowy, przeciwwymiotny i przeciwzapalny. Najnowsze badania pokazują, że liliowce zawierają dużo antrachinonów, które poza właściwościami przeczyszczającymi mają też działanie antyoksydacyjne i przeciwutleniające. Ekstrakty z kwiatów liliowca charakteryzują się silną aktywnością zmiatania reaktywnych form tlenu (ang. reactive oxygen species – ROS) i peroksydacji lipidów.

W kuchni
Zarówno pąki, jak i kwiaty, są jadalne. Dojrzałe pąki mogą być smażone, duszone, pieczone, gotowane i suszone. Smakiem przypominają groch cukrowy. W tradycyjnej kuchni chińskiej pąki stosowane są jako dodatek do potraw mięsnych i sałatek, a suszone kim-choi (złota kapusta) stanowią popularną przyprawę. Pąki można smażyć jak frytki. W kuchni japońskiej podawane są jako tempura. Chrupiące, a jednocześnie świeże płatki dodawane są do sałatek. Kwiat może być wykorzystany do garnirowania dań, lodów lub drinków, do faszerowania. Trzeba pamiętać, by kwiaty spożywać z umiarem, w dużych ilościach mają właściwości przeczyszczające...

Wybrane przepisy

Kurczak w kwiatach

450 g filetów z kurczaka, 1 zgnieciony ząbek czosnku, 2 plasterki posiekanego imbiru, 45 ml oleju roślinnego, 4 pokrojone wzdłuż dymki cebuli, 20 pąków kwiatów liliowca, 45 ml sosu sojowego, 30 płatków liliowca, 10 g mąki kukurydzianej, 20 ml wody, makaron, 2 kwiaty liliowca.
Filety kroimy na małe kawałki i umieszczamy w misce z czosnkiem i imbirem. Zalewamy 15 ml oleju i pozostawiamy w marynacie na 30 minut. Pozostały olej podgrzewamy na głębokiej patelni. Dodajemy cebulę i pąki liliowca, smażymy przez 30 sekund. Dokładamy przygotowanego wcześniej kurczaka w marynacie i smażymy przez kolejne 3 minuty. Dodajemy sos sojowy i płatki kwiatów liliowca, smażymy przez 2 minuty. Dodajemy rozprowadzoną w wodzie mąkę i mieszamy aż zgęstnieje. Potrawę dekorujemy kwiatami i podajemy z makaronem.


Sałatka owocowa.

60 g arbuza, 2 brzoskwinie, 2 kiwi, 12 płatków kwiatów liliowca, 2 łyżki miodu lawendowego, świeży tymianek cytrynowy.
Połowę arbuza kroimy w kostkę i pozbawiamy pestek, drugą połowę w plastry - trójkąty. Umyte brzoskwinie i obrane kiwi kroimy w plastry. Owoce i płatki liliowca układamy na talerzu. Całość polewamy miodem lawendowym i posypujemy świeżym tymiankiem. Deser podajemy zaraz po przygotowaniu.


Smażone pąki.

30 pąków liliowca, 150 g masła, sól. Pąki moczymy w wodzie przez godzinę i odsączamy. Na rozgrzanej patelni rozpuszczamy masło, dodajemy pąki. Smażymy krótko i przyprawiamy solą do smaku.

mgr inż. Anna Wałejko
dr hab. inż. Monika Grzeszczuk, prof. nadzw.
mgr inż. Anna Pachlowska
- Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Ogrodnictwa

Piśmiennictwo dostępne w redakcji.




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=4707