panacea.pl

:: Mniszek
Panacea Nr 1 (2), styczeń 2003, strona: 31


Mniszek
W naszej galerii prezentujemy znane studium mniszka lekarskiego Stanisława Wyspiańskiego (*1869 †1907). Najwybitniejszy twórca polskiego modernizmu (poeta, dramaturg, malarz, twórca teatralny) kochał polne rośliny, zioła, kwiaty, szczególnie te pospolite, tworzące charakterystyczny polski krajobraz: mlecze, osty, pokrzywy. Podczas licznych wycieczek w okolice Krakowa (Kalwaria, Zabierzów, Panieńskie Skały, Krzemionki) w latach 90. XIX wieku Wyspiański stworzył malarski Zielnik. Motywy roślinne odnajdujemy także w jego witrażach, w sztuce zdobniczej.
Mniszek lekarski, czyli nasz poczciwy dmuchawiec (Taraxacum officinale, syn. Taraxacum vulgare) nigdy nie był przedmiotem poetyckich uniesień, tak jak róża czy nawet prezentowana w poprzednim numerze stokrotka. W końcu to pospolity chwast, który spotykamy na polskich łąkach, trawnikach czy poboczach dróg. A jednak tak bardzo wrósł w sentymentalny polski krajobraz i tyle dobrego przysporzył jako roślina lecznicza, że nie był nigdy obojętny literaturze i sztuce. Doceniono go jako roślinę leczniczą już w czasach średniowiecza. W medycynie ludowej był stosowany jako środek oczyszczający krew, jako łagodny środek przeczyszczający, pobudzający apetyt, środek żółciopędny, moczopędny, także w leczeniu schorzeń reumatycznych, schorzeń skórnych i wyprysków. Obok herbaty stosowane były soki ze świeżej rośliny. Nowe badania wykazały hamujące działanie mniszka na zakażenia. Ma właściwości przeciwszkorbutowe i przeciwgnilne.
W języku angielskim nazwa mniszka jest bardzo nobilitująca. To dandelion, czyli dent de lion (z j. francuskiego) - lwi ząb! (red.)



adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=29