panacea.pl

:: Właściwości lecznicze produktów pszczelich
Panacea Nr 3 (20), lipiec - wrzesień 2007, strony: 21-23


Właściwości lecznicze produktów pszczelich

Miód, pyłek kwiatowy, mleczko, propolis i jad

Pszczoły zbierają i wytwarzają niezwykle cenne dla człowieka produkty, takie jak miód, pyłek kwiatowy, mleczko, propolis i jad. Są one często wykorzystywane w medycynie naturalnej, ponieważ posiadają wzmacniające, przeciwbakteryjne i odtruwające właściwości. Ponadto są cennym źródłem substancji niezbędnych dla zdrowia i właściwego funkcjonowania organizmu.

Miód pszczeli należy do produktów spożywczych łatwo przyswajalnych i dlatego zalecany jest w żywieniu dzieci oraz osób starszych, wyczerpanych chorobą lub ciężką pracą.

Dojrzały miód zawiera od 60 do 75% glukozy i fruktozy. Jest bogaty w związki mineralne, substancje zapachowe, hormony i enzymy. Zawiera między innymi hormon acetylocholinę, która obniża ciśnienie i poprawia krążenie krwi. Glukoza i fruktoza – główne składniki miodu – biorąc udział w procesach detoksykacji, osłabiają toksyczne działanie alkoholu, nikotyny i kofeiny. Występujące w miodzie enzymy, olejki eteryczne i flawoidy sprawiają, że ma on właściwości antybakteryjne. Miód, tak jak zioła, od dawna zajmuje poczesne miejsce w medycynie. Jest z powodzeniem wykorzystywany w chorobach serca, wątroby, układu nerwowego, a także w stanach ogólnego wyczerpania organizmu. Jak większość naturalnych produktów, działa powoli i wymaga długiego okresu stosowania.

Medycyna ludowa zaleca smarowanie miodem uszkodzonych tkanek, gdyż naturalny roztwór wodny miodu hamuje rozwój bakterii gnilnych. Właściwości przeciwbakteryjne są wynikiem wytwarzania nadtlenku wodoru, powstającego w procesie utleniania glukozy.

Miody, w zależności od surowca, dzielą się na

miód rzepakowy
miód wrzosowy
miód spadziowy
miód gryczany

nektarowe i spadziowe
W naszych warunkach przyrodniczo-klimatycznych z miodów nektarowych pozyskuje się miód rzepakowy, akacjowy, lipowy, malinowy, gryczany, wrzosowy i wielokwiatowy. Miody nektarowe odznaczają się różnymi właściwościami leczniczymi. Gryczany i akacjowy jest polecany w chorobach przewodu pokarmowego. Miód lipowy działa uspakajająco. Rzepakowy jest najlepszy w chorobach serca, podobnie malinowy. Wrzosowy, o charakterystycznej galaretowatej konsystencji, wskazany jest w schorzeniach dróg moczowych i w przeroście prostaty.
Najbardziej wartościowy jest jednak miód spadziowy, który zawiera dużo pierwiastków śladowych, zwłaszcza żelaza i magnezu. Najkorzystniej jest spożywać miód systematycznie, 1-2 łyżki dziennie.

Zwolennicy apiterapii zalecają rozpoczynać dzień od wypicia szklanki wody osłodzonej jedną łyżeczką miodu. Taki napój ma działanie energetyzujące.

Pyłek kwiatowy
to komórki rozrodcze, wytwarzane przez kwiaty i przenoszone do ula przez pszczoły, w postaci obnóży pyłkowych. Ze względu na bogaty skład chemiczny, pyłek kwiatowy jest cenną odżywką wzmacniającą organizm. Świeży pyłek zawiera około 20-25% wody, podobną ilość białka, 20-50% węglowodanów oraz od 2 do 10% tłuszczów. Działanie regenerujące sprawia, że z powodzeniem stosowany jest w zaburzeniach trawienia i przemiany materii.

Kuracja pyłkowa poprawia ukrwienie tkanki nerwowej, przez co zwiększa się zdolność koncentracji. Wpływa także korzystnie na psychikę, osłabiając działanie stresu i poprawiając samopoczucie.

W zależności od pochodzenia, pyłek wykazuje różne właściwości lecznicze. Pyłek z akacji i lipy działa uspokajająco. Pyłek z mniszka lekarskiego polecany jest w chorobach pęcherza moczowego i nerek, a pyłek z jabłoni wspomaga organizm w chorobach serca.
Pszczoły odkładają zebrany pyłek w komórkach plastra, dodając do niego niewielkie ilości miodu. W tak spreparowanej mieszaninie zachodzi fermentacja mlekowa. Przefermentowany pyłek to pierzga. Odznacza się ona działaniem bakteriostatycznym i wzmacniającym organizm. Pozyskiwanie jej w takiej postaci jest jednak skomplikowane technicznie i dlatego preparaty lecznicze sporządza się z pierzgi wytwarzanej w sposób sztuczny. W pierzdze, na skutek fermentacji mlekowej, wzrasta zawartość cukrów prostych, a białko ulega częściowemu rozkładowi do aminokwasów, co zwiększa przyswajalność przez organizm. Podawanie pierzgi zalecane jest w okresie rekonwalescencji, w chorobach układu nerwowego i w schorzeniach jelit.

Mleczko pszczele
jest wydzieliną gruczołów gardzielowych pszczół robotnic, służącą w rodzinie pszczelej do karmienia larw i królowej matki. Jest to gęsta substancja o jasnokremowym zabarwieniu i gorzkawym smaku. Dominującym składnikiem mleczka jest białko, zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, co decyduje o jego walorach odżywczych. W mleczku występują ponadto związki biologicznie aktywne, takie jak witaminy, mikroelementy, hormony i enzymy. Z tego względu jest bardzo cenną dla człowieka odżywką. Wpływa korzystnie na funkcjonowanie układów krążenia, nerwowego, kostnego, a także odpornościowego. Polecane jest szczególnie dla dzieci, rekonwalescentów i osób starszych.

pierzga

Jad pszczeli
zawiera głównie peptydy, aminy i enzymy. Jest on wydzielany przez gruczoły aparatu żądłowego pszczół robotnic. Właściwości jadu pszczelego od dawna są wykorzystywane w medycynie, ponieważ działa on przeciwzapalnie i polecany jest w schorzeniach reumatycznych. Składniki jadu obniżają krzepliwość krwi, co może być wykorzystywane w leczeniu miażdżycy.

Kuracja jadem, czyli apitoksynoterapia, polega na okresowym poddawaniu się użądleniom pszczół.

Leczenie należy prowadzić pod nadzorem lekarza. Nie wolno takiej terapii stosować u dzieci, osób starszych, chorych na niewydolność serca i uczulonych na histaminę.

Kit pszczeli
pyłek kwiatowy
czyli propolis, jest wartościowym produktem leczniczym. To substancja pochodzenia żywicznego, którą pszczoły zbierają głównie z pączków brzozy, olszy, klonu i kasztanowca. Pszczoły używają jej do uszczelniania i odkażania gniazda. Propolis zawiera 50-55% żywic, 25-30% wosków, 10% olejków aromatycznych oraz około 5% takich substancji, jak garbniki, kwasy organiczne, flawony i terpeny.
Powszechnie znaną właściwością propolisu jest jego działanie przeciwbakteryjne. W starożytnym Egipcie kapłani wykorzystywali kit pszczeli do balsamowania zwłok, a w średniowieczu używano go do odkażania mieszkań. Z dobrym skutkiem wykorzystywany jest w leczeniu ran i oparzeń. Stosowany w postaci ekstraktu spirytusowego lub maści propolisowej, przyspiesza regenerację nabłonków. Leczy stany zapalne dziąseł i zapobiega nawrotom tego schorzenia. Propolis jest także składnikiem gałek dopochwowych, które stosuje się w stanach zapalnych narządów rodnych kobiet.

kit pszczeli

Zbyt małe spożycie
Miód i inne produkty pszczele są mieszaniną kilkudziesięciu substancji chemicznych. Ich wspólne działanie korzystnie wpływa na przebieg procesów fizjologicznych organizmu. Medycyna naturalna jednoznacznie potwierdza, że osoby spożywające miód i produkty pszczele żyją dłużej oraz rzadziej chorują. Mimo tych bezspornych faktów, spożycie miodu w Polsce jest niskie i wynosi zaledwie 0,4 kg na jednego mieszkańca rocznie. W Niemczech, Austrii i Japonii, czyli w krajach o najwyższym spożyciu miodu, wskaźnik ten wynosi ponad 3 kg na osobę.
Propagujmy lecznicze właściwości produktów pszczelich – z korzyścią zarówno dla naszego zdrowia, jak i dla rozwoju polskiego pszczelarstwa.

dr inż. Janusz Ryszard Mroczek
- Zakład Przyrodniczych Podstaw Rolnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego

Autor jest absolwentem Studium Pszczelarskiego w Pszczelej Woli. Na Uniwersytecie Rzeszowskim prowadzi zajęcia z ekologii i ochrony środowiska, ochrony przyrody oraz zrównoważonego rozwoju.



adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=270