panacea.pl

:: Co Się Tyczy Zapachów ... cz10
Panacea Nr 4 (17), październik - grudzień 2006, strona: 11


Co się tyczy zapachów ...

część 10


Szałwia i sandałowiec

Szałwia lekarska (Salvia officinalis)
Półkrzew z rodziny Lamiaceae, występujący w stanie naturalnym w krajach strefy śródziemnomorskiej. W Polsce szałwia jest uprawiana od wieków. Wytwarza liczne łodygi – wysokie do 75 cm, wzniesione, u dołu drewniejące, czterokanciaste. Liście naprzeciwległe, długoogonkowe, wąskoeliptyczne lub lancetowate. Obie strony liścia szarosrebrzyście owłosione. Kwiaty grzbieciste, dwuwargowe, jasnofioletowe, niekiedy białawe. Cała roślina wyróżnia się silnym, swoistym zapachem.
Olejek szałwiowy Oleum Salviae jest syropowatą cieczą barwy żółtej lub zielonawej, o kamforowym zapachu i smaku. Głównymi składnikami są tujon, cyneol, borneol, kamfen, salwen i pinen.

Olejek szałwiowy ma działanie przeciwzapalne, odkażające, usprawnia procesy trawienne, działa wiatropędnie, przeciwropnie, przeciwgnilnie, odwaniająco i przeciwwysiękowo. Leczy trądzik odwrócony i opryszczkę.

Likwiduje ropne zapalenie mieszków włosowych. Działa przeciwbakteryjnie (zwłaszcza na bakterie Gram-dodatnie), przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo, przeciwzapalnie. Zmniejsza przepuszczalność naczyń włosowatych, gdyż ma działanie ściągające, przeciwkrwotoczne. Stosowany jest także w zapaleniu oskrzeli, jako środek aseptyczny i przeciwzapalny. Olejek szałwiowy używany jest do płukania jamy ustnej, gardła i narządów płciowych.

Sandałowiec biały (Santalum album)
z rodziny Santalaceae. Rośnie w Azji, Australii i na wyspach Oceanu Spokojnego. Sandałowce są półpasożytami, semiparazytofitami. Drewno sandałowca zawiera około 2,5-5% olejku eterycznego. Olejek destyluje się z wiórek drzewa. Jest on ulubionym pachnidłem Wschodu. Arabowie nazywają je „szandał” i stosują jako ulubione kadzidło.
Olejek sandałowy Oleum Santali ma postać żółtej cieczy, przyjemny mocny zapach i ostry smak. Zawiera około 90% santalolu, santalen, ponadto aldehyd izowalerianowy, santalon i santonon, bergamoten, alkohol bergamotol, alfa-bisabolol, farnesol, nuciferol, liczne estry i wolne kwasy (np. kwas santalenowy). Ma wyjątkowo trwały zapach. Posmarowana nim skóra początkowo ma zapach niezbyt mocny, lecz nasilający się i trwały. Ma działanie antyseptyczne, bakteriobójcze. Jest znanym środkiem kojącym nerwy. Stosowany w depresji, bezsenności, zaburzeniach przedmenstruacyjnych, zaburzeniach gastrycznych, nudnościach, czkawce, katarze, kaszlu, podrażnieniu gardła. Wykazuje działanie odkażające drogi moczowe. Zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, rozluźnia mięśnie przewodu pokarmowego. Używany jest przy biegunce, mdłościach, kolce, nieżycie żołądka.

Olejek sandałowy ma wpływ uspokajający i kojący, używamy go dla złagodzenia napięcia nerwowego, stresu, niepokoju i depresji. Ogranicza agresję i skłonność do irytacji, rozjaśnia i uspokaja umysł - nic dziwnego, że od stuleci używano go przy medytacjach...

Działa przeciwtrądzikowo. Olejek sandałowy niszczy także grzyby chorobotwórcze z rodzaju Candida, co może być wykorzystane w leczeniu grzybic układowych i powierzchniowych. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym, kosmetycznym. Nadaje się do cer suchych i odwodnionych. Jest też świetny dla cer tłustych z trądzikiem, ponieważ ma działanie ściągające i antyseptyczne. Wygładza zmarszczki. Ze względu na właściwości nawilżające, doskonały dla cery suchej, może być jednak stosowany do wszystkich typów skóry. Często dodawany do płynów po goleniu.



Dr n. farm. Bożena Kowalczyk
Śląska Akademia Medyczna, Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa w Sosnowcu.




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=224