panacea.pl

:: Poszukiwania nowych surowców roślinnych o potencjalnych właściwościach przeciwagregacyjnych
Panacea Nr 2 (15), kwiecień - czerwiec 2006, strony: 14-15


Poszukiwania nowych surowców roślinnych
o potencjalnych właściwościach przeciwagregacyjnych

Choroby serca i układu krążenia należą, obok chorób nowotworowych i reumatycznych, do najbardziej zagrażających człowiekowi, dlatego poszukuje się nieustannie surowców, które mogą mieć zastosowanie w profilaktyce tych schorzeń.

I. Hamowanie agregacji ludzkich płytek i lipidowej peroksydacji ścian komórkowych przez wyciągi ze znanej przyprawy - szafranu.
Jessie S. W., Krishnakantha T. P. Inhibition of human platelet aggregation and membrane lipid peroxidation by food spice, saffron. Molecular and Cellular Biochemistry.
Hamujący efekt ekstraktu z szafranu analizowano in vitro na materiale biologicznym, stanowiącym płytki krwi. Badania płytkowej agregacji oraz lipidowej peroksydacji przeprowadzono na ludzkim bogatopłytkowym osoczu krwi (PRP - platelet rich plasma) oraz błonach komórkowych płytek, otrzymanych z krwi zdrowych ochotników. Płytki poddano stymulacji z użyciem różnych agonistów: ADP (61 µM), epinefryny (76 µM), kolagenu (11 µg/ml), jonoforu wapniowego A 23187 (6 µM) i ristocetyny (1.25 µg/ml), w obecności ekstraktu z szafranu, otrzymując wartości IC50, odpowiednio 0.66, 0.35, 0.86 i 0.59 mg (próbę kontrolną stanowiły eksperymenty bez ekstraktu). Nie wykazano hamowania w obecności ristocetyny. Siła efektu hamującego agregację była zależna od dawki ekstraktu (stosowano ilości ekstraktu w zakresie 0.16 do 0.80 mg) i czasu trwania doświadczenia. Jednocześnie obserwowano znaczący spadek poziomu dialdehydu malonowego (MDA), stanowiącego jeden z końcowych produktów metabolizmu kwasu arachidonowego i uwalniania serotoniny z ziarnistości płytek krwi. Proces lipidowej peroksydacji błon komórkowych płytek, indukowany obecnością żelaza/kwasu askorbinowego, ekstrakt z szafranu znacząco hamował z wartością IC50 0.33 mg. Nieznane są dotychczas związki, które mogłyby odpowiadać za właściwości ochronne przed lipidową peroksydacją i agregacją płytek krwi wyciągu wodnego z szafranu.

II. Hamujący wpływ na agregację ludzkich płytek niektórych ekstraktów z surowców roślinnych in vitro.
Sener G., Kabasakai L., Yuksel M., Gedik N., Alican Y. Inhibitory effect of aqueous extracts of some herbs on human platelet aggregation in vitro.
Analizowano hamowanie płytkowej agregacji 28 surowców roślinnych, stosowanych jako leki roślinne i nutraceutyki. Spośród nich koszyczek rumianku Chamomillae anthodium, liść pokrzywy Urticae folium, cebula czosnku Allii Bulbus oraz cebula Allium cepa ujawniły najsilniejszy efekt przeciw aktywacji agregacji płytek krwi (>lub=45% hamowania). Wodne wyciągi z lucerny siewnej Medicago sativa, świeżych liści pokrzywy oraz koszyczku rumianku hamowały indukowaną ADP agregację płytek odpowiednio w 73, 65 i 60% w porównaniu do kontroli (P < 0.05). Natomiast wobec agregacji stymulowanej kolagenem, najsilniejszy efekt wywierały wyciągi z rumianku i lucerny: 84 i 65% zahamowania, przy braku działania wyciągu z pokrzywy. W kontraście do tych wyników ekstrakt z pokrzywy najsilniej hamował (66%) indukowaną agregację wykonaną w „pełnej” krwi. Słabsze działanie pozostałych surowców wyrażone zostało wartościami 52% zahamowania dla lucerny i 30% dla rumianku, w porównaniu do kontroli (P<0.05). Żaden z tych trzech badanych surowców nie wpływał na indukowaną kwasem arachidonowym i tromboksanem B2 agregację płytek. Rumianek i lucerna silnie hamowały stymulowaną ADP lub kolagenem syntezę tromboksanu B2. Ekstrakt z pokrzywy w tych warunkach był nieaktywny. W obecności ekstraktów z pokrzywy i lucerny obserwowano wzrost poziomu cGMP w płytkach o około 50 i 35%, odpowiednio w porównaniu do kontroli (1.85 +/- 0.23 nM) (P<0.005). Powyższe wyniki, konkludują autorzy, wskazują, że pokrzywa, rumianek oraz lucerna posiadają właściwości antyagregacyjne wyrażone via różne mechanizmy.

III. Ekstrakt z nasion i skórek winogron hamuje funkcję płytek i uwalniania reaktywnych form tlenu.
Vitseva O., Varghese S., Chakrabarti S., Folts J. D., Freedman J. E. Grape seed and skin extracts in.. hibit platelet function and release of reactive oxygen intermediates. Journal of Cardiovascular Pharmacology. 46:445-51, 2005.
Czerwone wino i sok z czerwonych winogron zawierają polimeryczne flawonoidy o właściwościach przeciwutleniających, które są uważane za czynniki ochronne przed chorobami naczyń wieńcowych. Obecność alkoholu i cukrów ogranicza ich lecznicze zastosowanie. Choroby serca o ostrym przebiegu są związane również ze stanem zapalnym i zakrzepicą. W pracy przeprowadzono badania nad ekstraktami ze skórek i nasion winogron pod kątem oceny ich właściwości przeciwzapalnych i wpływu na uwalniane reaktywnych form tlenu. Inkubacja płytek krwi z ekstraktami hamowała agregację z 68.8+/-19.8% do 45+/-3.6% dla nasion i do 27+/-7.2% dla skórek, odpowiednio (P<0.05). Inkubacja z ekstraktem ze skórek lub z nasion znacząco zmniejszała poziom uwalniania nadtlenku z 73+/- 6.2 do 2+/-3.4 dla nasion winogron i do 0.33+/- 0.57 dla skórek (jednostki chemilum; P<0.05). Obserwowano również znaczący wzrost właściwości zmiatania wolnych rodników oraz obniżenie uwalniania reaktywnych form tlenu. Badania prowadzono przy użyciu mikroskopu konfokalnego oraz z użyciem mikroelektrody NO-czułej, umożliwiającej pomiar płytkowego NO. Mierzone efekty były zależne od zastosowanej dawki obydwu ekstraktów. Koinkubacja z obydwoma ekstraktami dawała efekt addytywny, poprzez wzrost hamowania płytkowej agregacji, wzrost uwalniania NO i hamowanie powstawania nadtlenków. Jednocześnie obserwowano hamujący wpływ ekstraktów na uwalnianie mediatora procesów zapalnych ligandu CD40. Autorzy podkreślają, że ekstrakty wykazują korzystne działanie w odpowiednich dawkach farmakologicznych, a wyniki badań wskazują na właściwości przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe flawonoidów z czerwonych winogron.

dr hab. farm. Mirosława Krauze-Baranowska
- Katedra i Zakład Farmakognozji z Ogrodem Roślin Leczniczych AM w Gdańsku




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=197