Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 9
Artykuły > Rośliny lecznicze > Lipa

Panacea Nr 3 (4), lipiec 2003 strony: 16-17

Lipa Lecznicze działanie lipy jest tak wszechstronne i tak różnorodne, że natychmiast budzi skojarzenia ze słowami słynnej fraszki Jana Kochanowskiego "Na lipę": „Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie/ Jako szczep najpłodniejszy w hesperyjskim sadzie...”

Jest drzewem należącym do rodzinny Lipowatych (Tiliaceae), występującym pospolicie w strefach umiarkowanych półkuli północnej, tworząc niekiedy większe skupiska leśne. W Europie rozpowszechnione są dwa gatunki: Lipa drobnolistna Tilia cordata Mill. (syn. Tilia parvifolia Ehrh.) i Lipa szerokolistna, zwana także lipą wielkolistną, Tilia platyphyllos Scop. (syn. Tilia grandifolia Ehrh.).

Tiliae inflorescentia (syn.Tiliae flos)
Według Farmakopei Polskiej surowiec leczniczy stanowią kwiatostany lipy obu gatunków. Rozkwitające kwiatostany wraz z podsadkami zbiera się pod koniec czerwca (Tilia platyphyllos) lub w lipcu (Tilia cordata), w czasie suchej pogody. Surowiec należy suszyć w warunkach naturalnych (w cieniu i przewiewie) lub w suszarniach w temperaturze do 35 stopni C.

Substancje czynne
Kwiatostany lipy zawierają flawonoidy, głównie pochodne kwercetyny, kemferolu i akacetyny, a także olejek eteryczny i związki śluzowe. Na szczególną uwagę zasługuje tilirozyd o budowie glikozydoestru, który jest odpowiedzialny za działanie przeciwzapalne lipy. W surowcu występuje od 0,02% do 0,05% olejku eterycznego, którego głównymi składnikami są: farnezol (do 5%) o przyjemnym zapachu, niewielkie ilości geraniolu i eugenolu oraz znaczne zawartości węglowodorów. Znaczenie lecznicze ma również śluz, z którego podczas hydrolizy powstają kwasy uronowe (do 40 %), metylopentozy (około 12%) i heksozy (około 50%). Ponadto wśród związków czynnych należy wymienić garbniki, leukoantocyjany, kwasy organiczne, triterpeny i fitosterol, sole mineralne, karoten, kwas askorbinowy.

Właściwości napotne
Tilia platyphyllos - lipa szerokolistna na rycinie z 1824 r.
Tilia platyphyllos - lipa szerokolistna na rycinie z 1824 r.
Kwiatostan lipy jest tradycyjnie stosowany jako środek napotny (diaphoricum) w chorobach z podwyższoną temperaturą ciała. Właściwości napotne przypisuje się flawonoidom. Wodne wyciągi z surowca powodują zwiększenie wydzielania potu, poprawiają parowanie (transpirację) i oddychanie (perspirację) przez skórę. Działanie to między innymi polega na bezpośrednim pobudzeniu czynności gruczołów potowych jak również, w pewnym stopniu, na zwiększeniu ich wrażliwości na bodźce przekazywane przez nerwy układu współczulnego przewodu pokarmowego i narządów rodnych u kobiet. Działanie napotne można uzyskać nie tylko po wypiciu naparu, ale także po zastosowaniu kąpieli.

Właściwości przeciwzapalne i osłaniające
Glikozydoester - tilirozyd oraz obecne w surowcu śluzy działają łagodnie przeciwzapalnie. Ponadto związki śluzowe wykazują działanie osłaniające, powlekające i zmiękczające. Zapewnia to efekt łagodzący kaszel i kojący ból gardła.

Właściwości uspokajające
Doc. dr hab. farm. Aleksander Ożarowski w swojej książce "Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy" kwiatostany lipy nazywa "panaceum na zmęczenie nerwowe". Napary z lipy stosuje się w nadmiernej pobudliwości nerwowej, ponieważ łagodzą stany napięcia nerwowego - szczególnie u dzieci, młodzieży i osób starszych. Działanie uspokajające wykazuje olejek eteryczny zawarty w kwiatostanach lipy, a w szczególności jego składnik farnezol.

Właściwości moczopędne
Kwiatostan lipy wykazuje także działanie moczopędne, związane z obecnością terpenów w olejku eterycznym. Zwiększenie wydalania moczu następuje w wyniku działania drażniącego na kanaliki nerkowe.

Właściwości żółciopędne i przeciwskurczowe
Działanie żółciopędne związane jest z właściwościami przeciwskurczowymi, a nie z bezpośrednim działaniem na miąższ wątroby. Napary z kwiatostanów lipy zmniejszają nieznacznie napięcie mięśni gładkich oraz pobudzają wydzielenie soku żołądkowego i zwiększają przepływ żółci do dwunastnicy. Dzięki temu ułatwione jest trawienie i przyswajanie pokarmu.

Tiliae carbo
Węgiel lipowy jest otrzymywany z drzew Tilia cordata Mill. lub Tilia platyphyllos Scop. Stosuje się go przy zatruciach pokarmowych.

Tilia tomentosae (Tilia argentea)
Lipa srebrzysta, mająca silnie pachnące kwiaty, jest sadzona jako drzewo ozdobne. Komisja E w monografii kwiatu lipy srebrzystej określa zastosowanie surowca w nieżytach układu oddechowego, jako środek przeciwskurczowy, rozrzedzający śluz i napotny, a także jako środek moczopędny.

Wskazane napary
Farmakopea Polska zaleca stosowanie kwiatostanów lipy (T. cordata lub T. platyphyllos) w postaci naparów. W przeziębieniach z podwyższoną temperaturą ciała, w zapaleniu gardła, krtani i oskrzeli pije się gorące napary. W stanach napięcia i nadmiernego pobudzenia, a także zmęczenia długotrwałym wysiłkiem umysłowym oraz w utrudnionym zasypianiu stosuje się napary w postaci ciepłego napoju oraz kąpiele, do których dodaje się napar z samej lipy lub łącznie z lawendą, wrzosem i tatarakiem. Kąpiel wykazuje działanie uspokajające i ułatwia zasypianie. Po kąpieli z dodatkiem naparu lipy skóra ulega regeneracji, staje się bardziej elastyczna, ułatwiona jest transpiracja. Kąpiel działa również przeciwskurczowo.

mgr farm. Maria Piaskowska - Labofarm
O lipie czytaj także w dziale "Natura i sztuka"

Literatura
Borkowski B. Rośliny lecznicze w fitoterapii. Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich, Poznań 1994; Bradley P.R. British Herbal Compendium, volume 1, BHMA 1992; Kohlmünzer S. Farmakognozja. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000; Newall C.A., Anderson L.A., Philipson J.D. Herbal Medicines. A Guide for Health-care Professionals. The Pharmaceutical Press, London 1996; Olechnowicz-Stępień W., Lamer-Zarawska E. Rośliny lecznicze stosowane u dzieci. PZWL, Warszawa 1992; Ożarowski A. Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy. PZWL, Warszawa 1976; Ożarowski A., Jaroniewski W. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. IWZZ, Warszawa 1989; Samochowiec L. Kompendium ziołolecznictwa. Wydawnictwo Urban&Partner, Warszawa 2002; [red.] Strzelecka H., Kowalski J. Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.