Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Tradycja > Rośliny w Piśmie Świętym

Panacea Nr 1 (18), styczeń - marzec 2007 strony: 28-31

Rośliny w Piśmie Świętym

a
Mojżesz i krzew gorejący
Sandro Botticelli
Biblia nie jest dziełem, które w jakimkolwiek zakresie odnosi się do problemów związanych z botaniką lub ziołolecznictwem. Wspomniane w Starym i Nowym Testamencie rośliny mają bogatą symbolikę. Nie można określeń odnoszących się tam do roślin przyjmować dosłownie, gdyż najczęściej pełnią one symboliczną rolę, pomagając w objaśnieniu teologicznej lub moralnej treści. Każde słowo zawarte w Piśmie Świętym niesie bogactwo znaczeń.
Aloe vera L.
Aloes prawdziwy
W okresie powstawania tekstów biblijnych nazewnictwo dotyczące roślin nie było ściśle ustalone. Przecież dopiero w końcu XVIII w. Karol Linneusz opracował podstawy nomenklatury i systematyki. Mimo tych trudności, podejmowane są liczne próby uporządkowania biblijnych roślin według współczesnej nomenklatury botanicznej. Jest to fascynujące zagadnienie zarówno dla osób mających codzienny kontakt z Biblią, jak i profesjonalnie związanych z botaniką, fitoterapią, rolnictwem czy ogrodnictwem.
Z tekstów biblijnych wyłoniono ponad 100 nazw roślin. Występują one w różnych kontekstach. Zwykle są to tylko pojed yncze gatunki roślin, na przykład oliwka, kminek, lub określenia zbiorowe – osty, ciernie, kwiaty. Przedstawiamy gatunki, które można zidentyfikować. Podajemy konteksty, w jakich zostały one użyte w tekście.
Wymieniane w Biblii rośliny, obecnie uznawane za lecznicze, nie są nigdy podawane jako leki stosowane w dolegliwościach. Psalm 147, 7-8 wspomina tylko o ziołach: Śpiewajcie Panu, składając dzięki, grajcie Bogu naszemu na harfie. Temu co niebo okrywa chmurami, deszcz przygotowuje dla ziemi; na górach każe rosnąć trawie i ziołom, by służyły ludziom. Księga Mądrości (16,8-12) mówi, że w porównaniu z wolą i słowem Boga, zioła są mało ważne: Synów Twoich nie zmogły nawet zęby jadowitych wężów - litość bowiem Twoja zabiegła im drogę i uzdrowiła. Dla przypomnienia bowiem mów Twoich byli kąsani i zaraz mieli ratunek, by nie popadli w głębokie zapomnienie [o Bogu] i nie stali się niegodni Twoich dobroci. Nie zioła ich uzdrowiły ani okłady, lecz słowo Twoje, Panie, co wszystko uzdrawia. Ty masz władzę nad życiem i śmiercią.

Hedera helix L.
Bluszcz pospolity
W Starym Testamencie
wymienia się kilkadziesiąt roślin w ponad 40 tekstach, poczynając od Księgi Rodzaju z Pięcioksięgu – do Drugiej Księgi Machabejskiej, ostatniej zamieszczonej na końcu Pisma Świętego, wydanego przez Pallotinum w 1965 r.
Przyjęliśmy zasadę podawania roślin w porządku alfabetycznym, według nazw polskich, z prawdopodobnymi nazwami łacińskimi. W nawiasach podajemy, w ilu tekstach omawiany gatunek został przytoczony. Ważny jest kontekst, w jakim cytowana jest roślina. Czy stanowi ona symbol, czy tylko tłumaczy tekst biblijny? Wykorzystaliśmy objaśnienia zawarte w obu wydaniach Biblii, jak i w dostępnym piśmiennictwie, podanym na końcu artykułu.
Akacja (29) to najprawdopodobniej Acacia raddiana Savi. Z drewna akacjowego Noe zbudował Arkę i wykonał jej wyposażenie. Z tego drewna zbudowany też został ołtarz w świątyni Salomona.
Dictamnus albus - dyptam jesionolistny
Dictamnus albus
- dyptam jesionolistny
Aloes prawdziwy (5) to Aloe vera L. Symbol czci, pokuty i pokory. Używany do namaszczania zmarłych.
Bawełna indyjska (1) Gossypium herbaceum L. Tkaniny bawełniane były bardzo cenne i używano ich do wyposażenia pałaców w Suzie.
Balsamowiec mirra (12) Commiphora abyssynica Engl. Symbol cierpienia, ale także łagodzenia bólu.
Bluszcz pospolity (1) Hedera helix L. Żydom nakazywano nosić wieńce z bluszczu w czasie świąt Dionizosa.
Bób (1) Vicia faba L. Roślina uprawna. Jej nasiona stanowiły składnik chleba. Czasem mylona w tłumaczeniach z innymi roślinami strączkowymi.
Bukszpan zwyczajny (2) Buxus sempervirens L. Izajasz przedstawia go jako symbol nadchodzących czasów mesjańskich, obiecanych przez Boga.
Cedr libański
Cedrus libani
Cedr libański
Cebula (2) Allium cepa L. Warzywo wspominane na pustyni przez Izraelitów jako symbol dostatku w Egipcie.
Cedr libański (39) Cedrus libani Loud. Symbol spraw wzniosłych i wiecznych, a także człowieka sprawiedliwego.
Cynamon cejloński (5) Cinnamomum zeylanicum Blume. Olejek cynamonowy stosowany był w obrzędach religijnych i rytualnych namaszczeniach.
Cyprys wiecznie zielony (22) Cupressus sempervirens L. Symbol mądrości. Drewno cyprysowe używane było w świątyni Salomona.
Czarnuszka siewna (3) Nigella sativa L. Roślina uprawna. Przygotowanie pola pod jej zasiew jest symbolem celowego działania.
Czosnek (1) Allium sativum L. Podobnie jak cebula, jest wspomnieniem dostatku w Egipcie.
Dąb taborski (21) Quercus ithaburensis Hedge & Yaltirik. Symbol siły. Dąb Abrahama.
Drzewo sandałowe (6) Santalum album L. Używano go jako kadzidła. Drewna używano do budowy instrumentów i schodów w świątyni jerozolimskiej.
Fasola zwyczajna (1) Phaseolus vulgaris L. Roślina uprawna. Pożywiał się nią Dawid ze swą drużyną.
Figowiec pospolity (30) Ficus carica L. Liść figowy to symbol grzechu pierworodnego. Użyty przez Adama i Ewę.
Galbanum (2) Ferula gumosa Boiss. i inne gatunki tego rodzaju z rodziny Umbelliferae. Wonna żywica używana była podczas rytualnych obrzędów.
Głogi (7) Crataegus sp. To określenie roślin nieużytecznych i kolczastych.
Głóg
Crataegus sp.
- głóg
Gorejący krzew (1) – trudno ustalić, jakiego dotyczy gatunku. Wymienia się dyptam jesionolistny Dictamnus albus L., ale także senes ostrolistny Cassia senna L. oraz szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua L., a nawet robaczki świętojańskie Luciola sp.
Granat właściwy (21) Punica granatum L. Symbol płodności i błogosławieństwa. Oblubienice nazywa się gajem owocu granatu.
Heban (2) Diospyros ebenum J. Kőnig. Drewno tak cenne, że stosowano je jako zapłatę.
Henna (1) Lawsonia inermis L. Stosowano ją do farbowania włosów na czerwono. Stanowiła metaforę oblubieńca.
Hyzop (12) Origanum maru L. i inne gatunki z rodziny Labiatae=Lamiaceae. Symbol oczyszczenia i pokory. Roślina rytualna, zalecana w obrzędach.
Jabłoń dzika
Malus silvestris
- Jabłoń dzika
Jabłoń dzika (3) Malus silvestris Mill. Drzewo wiadomości złego i dobrego w raju.
Janowiec biały (2) Retama retam Webb. Krzew pustynny, mylony w tłumaczeniach z żarnowcem i janowcem barwierskim.
Jesion mannowy (1) Fraxinus ornus L. Zasadzony przez Izajasza. Prawdopodobne źródło manny - sok z nacinanych gałązek tężeje w postaci zbliżonej do manny.
Jęczmień (32) Hordeum sp. Jedno z głównych zbóż uprawnych Ziemi Świętej.
Kmin rzymski (1) Cuminum cyminum L. z rodziny Umbelliferae=Apiaceae. Symbol mądrości rolników i ich postępowania z darami Bożymi.
Kolendra siewna (2) Coriandrum sativum L. Roślina znana Żydom z Egiptu. Owoce kolendry przypominają mannę.
Kolokwinta (1) Citrullus colocynthis Schrad. Jej owoce są trujące. W okresie głodu dodawano jej do potraw. Elizeusz pozbawił je silnego działania przez dodanie mąki.
Len zwyczajny (8) Linum usitatissimum L. Lnianych szat używano podczas uroczystości religijnych.
Lotos (1) Nelumbo nucifera Gaertn. Świątynia w Jerozolimie miała zdobienia wzorowane na kwiecie lotosu. W tłumaczeniach mylono go z liliami.
Lilie polne (7) Lilium candidum L. Symbol czystości i niewinności.
Lulek złoty (1) Hyoscyamus aureus L. i inne gatunki z rodziny Solana-ceae. W Biblii nazwa dotyczy zbocza góry, a nie rośliny.
Mandragora lekarska (4) Mandragora officinarum L. Symbol potomstwa Adama i płodności.
Hordeum sp.
- Jęczmień
Melon (1) Cucumis melo L. We wspomnieniach Żydów symbol dostatku w czasie pobytu w Egipcie. Migdał (4) Amygdalus communis L. Laska Aarona z drewna migdałowego zakwitła. Stanowiła znak Opatrzności Boga nad ludem wybranym.
Mirt zwyczajny (5) Mirtus communis L. Symbol pokoju i zjednoczenia Boga ze stworzeniem.
Morwa czarna (1) Morus nigra L. Sok z jej owoców rozjuszał słonie przed walką.
Narcyz (1) Narcissus tazetta L. Prawdopodobnie roślinę mylono w tłumaczeniach z liliami.
Oczeret jeziorny sitowie (13) Scirpus lacustris L. Roślinę łączono z brzegami Nilu. W tłumaczeniach mylono ją z innymi gatunkami rosnącymi nad wodami. Czasem była symbolem przemienienia.
Pałka wodna
Typha latifolia
- Pałka wodna
Ogórek (1) Cucumis sativus L. Symbol dostatku w Egipcie.
Oliwka europejska (16) Olea europaea L. Symbol ludu Izraela i Ziemi Obiecanej. Główne drzewo w tekstach biblijnych. Symbol pokoju - gałązka oliwna.
Orzech włoski (1) Juglans regia L. Stanowił symbol błogosławieństwa, był także obrazem małżeństwa oczekującego potomstwa.
Osty (11) Silybum marianum Gaertn. i gatunki z rodziny Compositae=Asteraceae. Symbol trudu i cierpienia.
Palma daktylowa (40) Phoenix dactylifera L. Symbol chwały i uznania, także sprawiedliwości i długiego życia.
Nelumbo nucifera - lotos
Nelumbo nucifera
- lotos
Pałka wodna (1) Typha latifolia L. Gatunek mylony z innymi roślinami rosnącymi nad wodami.
Papirus (3) Cyperus papyrus L. Symbol młodości i radości. Materiał do sporządzania pisanych dokumentów.
Piołun, bylica piołun (9) Artemisia absynthium L. z rodziny Compositae=Asteraceae. Symbolizuje gorycz i smutek.
Platan wschodni (3) Platanus orientalis L. Symbol piękności i szybkiego wzrostu.
Pokrzywa zwyczajna (4) Urtica dioica L. i inne gatunki z rodziny Urticaceae. Symbol chwastu zarastającego miejsca dawniej zagospodarowane - jako kara Boża u Izajasza w Księdze Gróźb.
Por zwyczajny (1) Allium porrum L. Podobnie jak cebula, wspominany z czasów dostatku w Egipcie.
Proso (11) Panicum miliaceum L. i inne gatunki z rodziny Gramineae=Poaceae. Jedno z głównych zbóż uprawianych w Azji Mniejszej.
Pszenica (30) Triticum sp. Najważniejsze zboże obok jęczmienia. W Biblii wymieniane najczęściej.
Róże (2) Rosa sp. Symbol miłości, śmierci, także mądrości.
Rącznik pospolity (1) Ricinus communis L. Symbol szybkiego wzrostu i rośliny dającej cień.
Soczewica jadalna (3) Lens culinaris Medik. Ceniona roślina uprawna. Symboliczna miska soczewicy, za którą Ezaw sprzedał przywilej pierworództwa Jakubowi. W tłumaczeniach czasem mylona z innymi, jadalnymi roślinami strączkowymi.
Por zwyczajny
Allium porrum
- Por zwyczajny
Sosna pinia (2) Pinus pinaster Ait. Jej gałęzie stanowiły element dekoracji w okresie Święta Namiotów - Kuczków.
Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica
- pokrzywa zwyczajna
Sykomora figowiec (6) Sycomorus antiquorum Gasp. Okazałe drzewo, otoczone kultem od czasów Dawida.
Szafran uprawny (1) Crocus sativus L. Metafora piękna oblubienicy.
Ślaz dziki (1) Malva silvestris L. Przykład lichego pożywienia, jakim posilał się Hiob.
Terebint (24) Pistacia terebinthus L. Symbol siły i stanowczości, w tłumaczeniach mylony z dębem.
Topola biała (4) Populus alba L. W tradycji żydowskiej symbol życia po śmierci.
Trzcina pospolita (22) Phragmites australis Trin et Steud. Symbol chwiejności i kruchości.
Wiąz (1) Ulmus canescens Melville. Drzewo upiększające miejsca kultu.
Wierzby (4) Salix sp. Symbol czystości, świętowania i wesela.
Winorośl właściwa (22) Vitis vinifera L. Obraz ludu wybranego – winnica Pańska. Ważny krzew uprawny, często wymieniany w tekstach biblijnych. Owoce jadalne, podstawa do produkcji win.

Określenia zbiorowe
Chwasty (9) Lolium temulentum L., Cephalaria syriaca Roem. et Schult., Urtica sp. Symbole zła.
Silybum marianum
- ostropest plamisty
Osty (1), prawdopodobnie Silybum marianum Gaertn., Notobasis syriaca Cass., Echinops viscosus DC. Symbole trudu i cierpienia.
Drzewa owocowe – brak wyszczególnionych gatunków.
Dobre owoce – symbol dobrych uczynków.
Jarzyny – brak wyszczególnionych gatunków.
Mamy nadzieję, że powyższe zestawienie da możliwość spotkania i rozpoznania tych roślin – niektórych w Polsce, innych w czasie podróży w rejony Morza Śródziemnego i Ziemi Świętej. Niech to będzie jedna z naszych dróg poznania Księgi Ksiąg.
Rośliny wymienione w Nowym Testamencie będą tematem osobnego artykułu.



prof. dr hab. Jan Kozłowski, mgr Anna Forycka,
mgr Danuta Szczyglewska, dr Waldemar Buchwald

Prof. dr hab. Jan Kozłowski jest farmaceutą, absolwentem AM w Poznaniu. Interesuje się roślinami leczniczymi, fitochemią, historią farmacji. Wieloletni kierownik Zakładu Botaniki Instytutu Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu.

Mgr Anna Forycka – biolog, absolwentka UAM w Poznaniu. Jej zainteresowania koncentrują się wokół inwentaryzacji roślin leczniczych w siedliskach naturalnych.

Mgr Danuta Szczyglewska – biolog, absolwentka UMK w Toruniu. Zajmuje się nasiennictwem roślin leczniczych oraz inwentaryzacją roślin leczniczych w siedliskach naturalnych. Wieloletni kierownik Ogrodu Roślin Leczniczych IRiPZ w Poznaniu.

Dr Waldemar Buchwald jest biologiem, absolwentem UAM w Poznaniu. Interesuje się introdukcją gatunków obcych i ich badaniami fitochemicznymi. Jest kierownikiem Zakładu Botaniki, Hodowli i Agrotechniki IRiPZ w Poznaniu.

Piśmiennictwo:
Biblia Tysiąclecia. Pallotinum, Poznań 1965; Biblia - Nowy Testament i Psalmy. Wyd. św. Pawła, Wwa 2005; Darmon Dawid. Beatiful Plants in Bible. Wyd. Pal. Phot. Israel; Schicher Walter. Deutsch. Apoth. Zeitung 133, nr 51-52/1993, ss. 4879; Szczepanowicz Barbara. Atlas roślin biblijnych. WAM, Kraków 2003.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.