Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 1
Artykuły > Dermatologia > Fitoterapia w łuszczycy

Panacea Nr 3 (24), lipiec - wrzesień 2008 strony: 22-24

Fitoterapia w łuszczycy

Łuszczyca jest jedną z najpowszechniej występujących dermatoz. Dotyczy około 2% światowej populacji. U jej podłoża leżą zarówno czynniki genetyczne, jak też uwarunkowania środowiskowe.

Łuszczyca to przewlekłe i nawrotowe schorzenie skóry, cechujące się łagodną proliferacją komórek naskórka i zaburzeniami immunologicznymi. Klinicznie objawia się występowaniem zazwyczaj symetrycznych, dobrze odgraniczonych, żywoczerwonych blaszek, pokrytych srebrzystymi łuskami. Przebieg choroby bywa różny. U niektórych chorych wielokrotnie pojawiają się liczne, rozsiane grudki (wysiewy) na skórze całego ciała. Inni mają miejscowe ogniska plackowate tylko na łokciach i skórze głowy. Pewna grupa leczy się z powodu zmian na głowie lub na paznokciach. Zdarza się, że choroba wygasa, nawet na kilka lat.

Leczenie łuszczycy prowadzi jedynie do remisji zmian, nie eliminuje choroby. Terapię, z okresowymi przerwami, kontynuuje się do końca życia.

Choć łuszczyca rzadko bezpośrednio zagraża życiu, może jednak doprowadzić do kalectwa fizycznego, a przez to do znacznego obniżenia komfortu życia. Leczona jest przede wszystkim objawowo. Stany zapalne mogą być redukowane za pomocą leków przeciwzapalnych, a nadmierna produkcja naskórka – chemioterapią. Stosowane są głównie leki syntetyczne, lecz fitoterapia odgrywa także znaczącą rolę.

Środki redukujące
Reductiva
obejmują substancje chemiczne, mające zdolność wiązania tlenu. Pochłaniają tlen z tkanek, powodując obumieranie naskórka, potem jego złuszczanie. Większość środków redukujących (odtleniających) tkanki działa równocześnie keratoplastycznie, keratolitycznie i odkażająco (antyseptycznie), przy czym efekty te zależą od stężenia oraz częstotliwości i czasu stosowania. Wykorzystywane są w leczeniu łuszczycy, łojotoku i stanach zapalnych różnego pochodzenia. W leczeniu redukującym i antymitotycznym, mającym ograniczyć nadmierne namnażanie się komórek naskórka i ich nieprawidłowe rogowacenie, wykorzystuje się

Dziegcie
Używane są one jako kąpiele lub w postaci 5-40% maści oraz roztworów spirytusowych. Stosuje się dziegcie sosnowe Pix Pini, Pix liguida Pini, brzozowe Pix Betulae, Oleum Betulae, jałowcowe Pix Cadi, Oleum Cadinum, bukowe Pix Fagi, Oleum Fagi.

Dziegcie mają działanie silnie odkażające (antyseptyczne), przeciwświądowe, znieczulające miejscowo, przeciwzapalne, redukujące (odtleniające) tkanki.

W niskich stężeniach (1-10%) są keratoplastyczne, w wysokich stężeniach (15-20%) keratolityczne. Pod względem chemicznym jest to mieszanina związków fenolowych, naftenów, antracenów, parafin lekkich i ksylenoli. Częściowo rozpuszczają się w spirytusie. Związki te ulegają utlenianiu kosztem tlenu zawartego w tkankach (odbierają tlen z tkanek). Działają więc redukująco na tkanki. Posiadają właściwości odkażające (krezole), złuszczające, przeciwzapalne, przeciwświądowe. Preparaty dziegciowe zawierają związki chemiczne fotouczulające, co jest wykorzystywane w metodzie leczenia łuszczycy Goeckermanna. W leczeniu łuszczycy stosuje się także

Promieniolecznictwo
- naświetlanie za pomocą specjalistycznych lamp. Najbardziej skuteczną metodą jest fotochemioterapia, tzw. PUVA, polegająca na zażywaniu doustnych preparatów nasilających działanie promieni świetlnych (tzw. psolareny) i naświetlań promieniami UVA. W fototerapii wykorzystywane są rośliny zawierające furanokumaryny, np. z rodziny Apiaceae.

Keratolytica
czyli środki rozpuszczające warstwy zrogowaciałe naskórka, obejmują substancje mające zdolność rozmiękczania zarówno zrogowaciałego naskórka, jak i zrogowaciałych (skeratynizowanych) gruczołów łojowych. Niektóre środki keratolityczne mają zdolność odciągania tlenu od komórek naskórka, czyli właściwości redukujące, co objawia się szybszym obumarciem i złuszczeniem warstw naskórka. Substancje keratolityczne w niższych stężeniach działają rozmiękczająco i rozpulchniająco na struktury rogowe naskórka, czyli keratoplastycznie (keratoplastica). Do tłuszczów rozmiękczających naskórek należą olej lniany Oleum Lini, olej rycynowy Oleum Ricini, olej rzepakowy Oleum Rapae, olej migdałowy Oleum Amygdalarum, olej z oliwek Oleum Olivarum. Do rozmiękczających naskórek kwasów należą kwas octowy Acidum aceticum (roztwory wodne 5-10%, rzadziej maści), kwas salicylowy Acidum salicylicum (roztwory alkoholowe 1-2-3-5%, maści, pasty, zawiesiny), kwas cytrynowy Acidum citricum (roztwory wodne 5-10%). Powodują one również rozjaśnienia skóry. Chryzarobina Araroba depurata, Pulvis Goa występuje w gatunkach z rodzajów Cassia, Rheum i Polygonum. Otrzymywana jest od ponad 120 lat naturalnie z pnia drzewa Andira araroba. Zawiera antrachinony (antrony i antranole). Jako silny środek redukujący, ma działanie odkażające i stosowana jest w takich chorobach skóry jak łuszczyca czy wypryski. Wykazuje działanie antymitotyczne, pochłania tlen z tkanek. Odznacza się działaniem silnie keratoplastycznym, keratolitycznym (zależnie od zastosowanego stężenia), bakteriobójczym, grzybobójczym, przeciwłojotokowym. Ditranol, pochodna chryzarobiny, obecnie stosowany w leczeniu łuszczycy, otrzymywany jest syntetycznie.

Rośliny przeciw łuszczycy
Kudzu (ołownik łatkowaty) Pueraria lobata, który ma właściwości przeciwwysiękowe, przeciwalergiczne, przeciwzapalne. Hamuje aktywność kinaz białkowych, topoizomerazy I i II DNA, tym samym hamuje nadmierne proliferacje (podziały) komórek. Warto stosować kudzu w terapii łuszczycy oraz w innych chorobach autoimmunologicznych. Istotne są właściwości przeciwzapalne flawonoidów kudzu.
Pochwiatka (koleus) Coleus forskohlii hamuje reakcje autoimmunologiczne. Na przebieg łuszczycy oddziałuje przez normalizujący wpływ na gospodarkę cyklicznym guanozynomonofosforanem cGMP.
Uczep trójlistkowy Bidens tripartitus zawiera flawonoidy, gorycze, garbniki, olejki eteryczne, dużą ilość substancji mineralnych i elementów śladowych, witaminy. Wspomaga walkę z łuszczycą, jest pomocny w likwidacji problemów skórnych oraz alergii. Wyciąg z uczepu stosowany jest do nacierania zmienionych chorobowo miejsc lub jako dodatek do kąpieli.
Glistnik jaskółcze ziele Chelidonium majus – stosuje się świeży sok, można również zmieszać go z łojem świńskim i tak otrzymaną maścią smarować chore miejsca. Maść przechowywać w lodówce.
Copaiba Copaifera officinalis – w fitoterapii wykorzystuje się żywicę uzyskaną po nacięciu pnia, czasem w połączeniu z miazgą owocu tej rośliny. Wykorzystuje się właściwości gojące i przeciwzapalne surowca w leczeniu łuszczycy, uszkodzeń skóry oraz stanów zapalnych.
Koniczyna czerwona Trifolium pratense jest używana miejscowo do przyspieszania gojenia ran oraz przeciw łuszczycy. Stosowana jest przeważnie w połączeniu z innymi ziołami, takimi jak łopian większy Arctium lappa i szczaw kędzierzawy Rumex crispus, który poleca się często obecnie w fitoterapii chorób autoimmunologicznych. Hamuje on procesy autoagresji immunologicznej, pobudza gojenie ran, hamuje podziały komórek naskórka w przebiegu łuszczycy.
Trzyskrzydlec Tripterygium wilfordii ma działanie hamujące odczyny autoagresji, działanie immunosupresyjne i przeciwzapalne. Hamuje syntezę cytokin (np. IL) limfocytów T. Jest stosowany w fitoterapii wszystkich chorób autoimmunizacyjnych.
Rdestowiec japoński, zwany także rdestem ostrokończystym Reynoutria japonica, Polygonum cuspidatum jest stosowany w fitoterapii wielu chorób autoimmunologicznych, w tym łuszczycy. Preparaty z rdestowca z jednej strony działają immunostymulująco, z drugiej jednak hamują procesy autoagresji immunologicznej.
Gwiazdnica pospolita Stellaria media i przytulia czepna Galium aparine. Można przykładać świeże rozgniecione ziele na skórę lub stosować olej gwiazdnicowy (macerat olejowy). Korzystnie działa on po zmieszaniu z olejem nagietkowym (macerat) Oleum Calendulae. Stosuje się też sylimarynę z ostropestu plamistego Silybum marianum, korę wiązu północnoamerykańskiego Ulmus americana, rdest powojowy Polygonum convolvulus, Carduus marianus,
mniszek mongolski Taraxacum mongolicum, lukrecję gładką Glycyrrhiza glabra, kolcorośl Smilax sarsaparilla (Smilax medica), ziele babći Psoralea corylifolia, łopian większy Arctium lappa oraz łopian pospolity Arctium minus, szczaw lancetowaty Rumex hydrolapathum, wrotycz Tanacetum, ubos Spondias mombin, wąkrotę azjatycką Centella asiatica i hakorośl rozesłaną (czarci pazur, diabelski pazur) Harpagophytum procumbens.

Właściwa pielęgnacja
skóry zapobiega nawrotom choroby. Dlatego do jej codziennego zmywania i nawilżania należy używać preparatów łagodnych i nie powodujących podrażnień. W pielęgnacji skóry łuszczycowej szczególnie poleca się oleje: konopny, lniany, olej Tamanu (Kamani), olej z nasion lniczka siewnego Camelina sativa, masło Shea, oliwę z oliwek oraz olej z wiesiołka. Ponadto stosować można maść z nagietka.
Olej z konopi jest substancją naturalną, o wysokiej wartości odżywczej oraz silnym działaniu regeneracyjnym na poziomie komórek skóry. Wspomaga usuwanie obumarłych komórek i przyspiesza zdrowe dzielenie komórkowe. Zawiera tzw. immunomodulatory, które wspomagają i regulują funkcje systemu immunologicznego zarówno w przypadku obniżonej, jak i zwiększonej aktywności.

Konopie, ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i regeneracyjne, są niezastąpione w prewencji chorób skóry.

Olej konopny jest odpowiedni do pielęgnacji skóry z objawami atopii i łuszczycy oraz do natłuszczenia nadmiernie suchych, swędzących czy popękanych partii skóry.
Olej Tamanu (Kamani) pozyskiwany jest z wysuszonych nasion owoców drzewa ati Calophyllum inophyllum. Zalecany jest do leczenia chorób włosów i skóry owłosionej (łupież, łuszczyca). Dobrze wchłania się w skórę, daje efekt uelastycznienia, nawilżenia, odżywienia. Ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwbakteryjne, pobudza regenerację tkanek.
Olej lniany ma bardzo korzystny wpływ na włosy, skórę i paznokcie. Wykorzystywany jest w przemyśle kosmetycznym. Obecne w oleju lnianym fitohormony - lignany eliminują nadmierną ilość wolnych rodników, tym samym wspomagają leczenie chorób alergicznych i autoimmunologicznych.
Olej z awokado
łatwo jest wchłaniany przez skórę, wnika w jej głębsze warstwy. Zalecany jest szczególnie do pielęgnacji skóry wrażliwej, dojrzałej, starzejącej się, z problemami. Pomaga w leczeniu egzemy oraz łuszczycy.
Olej z lnicznika siewnego Camelina sativa, czyli tzw. olej rydzowy, zawiera witaminy A, E, witaminy z grupy B, lecytynę, tokoferole, które są antyutleniaczami oraz aż około 90% kwasów nienasyconych, takich jak linolowy, linolenowy, eicosenowy i olejowy. Kwasy te są niezwykle korzystne dla skóry człowieka, pomagają w leczeniu egzemy i łuszczycy.
Olejek manuki Leptospermum Scoparium ma działanie przeciwbólowe, przeciwalergiczne, przeciwobrzękowe. Hamuje nadmierne i patogenne podziały komórek.

Pomocniczo
w leczeniu łuszczycy stosować należy preparaty roślinne zawierające kwas ?-linolenowy. Jego naturalnym źródłem jest olej z nasion czarnej porzeczki Ribes nigrum, olej z nasion ogórecznika Borago officinalis oraz z nasion wiesiołków dwuletniego i dziwnego Oenothera biennis i O. paradoxa. Biostymina otrzymywana z liści Aloë vera to także lek wspomagający w leczeniu łuszczycy. Zewnętrznie pomaga świeży sok z liści aloesu. Polecane są kąpiele z dodatkiem odwaru z bodziszka cuchnącego Geranium robertianum, a także ze ślazu i skrzypu. Ponadto w leczeniu łuszczycy stosowane są preparaty zawierające owocnię fasoli Pericarpium Phaseoli, korzeń łopianu Radix Bardanae, korzeń wilżyny Radix Ononidis, korzeń rzewienia Radix Rhei, ziele skrzypu Herba Equiseti, ziele gryki Herba Fagopyri, owoc bzu czarnego Fructus Sambuci, liść brzozy Folium Betulae. Do picia poleca się mieszanki ziołowe, np. ziele bratka Viola tricolor, kłącze perzu Elymus repens, ziele skrzypu Equisetum arvense, ziele ogórecznika Borago officinalis, kwiat nagietka Calendula oficinalis.

dr n. farm. Bożena Kowalczyk
- Śląski Uniwersytet Medyczny, Katedra i Zakład Botaniki
Farmaceutycznej i Zielarstwa w Sosnowcu

Dr n. farm. Bożena Kowalczyk ukończyła Wydział Biologii i Ochrony Środowiska na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Na Śląskiej AM uzyskała stopień doktora nauk farmaceutycznych (2003) - specjalność botanika farmaceutyczna. Zainteresowania zawodowe: rośliny lecznicze, rośliny kosmetyczne, rozmieszczenie roślin naczyniowych, zwłaszcza leczniczych, w makroregionie Polski południowej.


Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.