Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Ogrody botaniczne > Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego, cz.2

Panacea Nr 4 (17), październik - grudzień 2006 strony: 31-33

Ogród Botaniczny
Uniwersytetu Jagiellońskiego

część II

Arboretum
Wyrostki czi-czi na pniu żeńskiego okazu miłorzębu japońskiego
liczy około 1000 gatunków i odmian. Za głównym stawem znajduje się najstarsza część arboretum, założona w 1 poł. XIX w. przez Alojzego Estreichera, jako park krajobrazowy w stylu angielskim, wzorowany na ogrodzie Petit Trianon w Wersalu. Rosną tu piękne, ponad stupięćdziesiecioletnie okazy rodzimych gatunków drzew, jak wiązy, dęby, buki i lipy, także ciekawe gatunki obcego pochodzenia, jak iglicznie Gleditschia czy bożodrzew Ailanthus.
Najstarszym drzewem jest ponad dwustuletni dąb szypułkowy Quercus robur, zwany Dębem Jagiellońskim. Wśród drzew szpilkowych do najciekawszych należą metasekwoje chińskie Metasequoia glyptostroboides, zwane „żywymi skamielinami”, gdyż początkowo znane tylko paleobotanikom ze szczątków kopalnych, zostały odkryte na stanowiskach naturalnych w Chinach dopiero w 1944 r. Najstarsze egzemplarze ogrodowe wyhodowane zostały z nasion sprowadzonych w roku 1948 z Kew Garden w Londynie. Do najwyższych drzew szpilkowych należy, rosnący na usypanej w 1856 r. sztucznej wyspie na środku stawu, cypryśnik błotny Taxodium distichum o charakterystycznych korzeniach oddechowych, wystających nad powierzchnię gleby. Do nagozalążkowych należą też okazałe miłorzęby dwuklapowe Ginkgo biloba - wśród nich około stuletni żeński okaz o nietypowej, kulistej sylwetce, z wyrostkami czi-czi.
Kolekcje arboretum zgrupowane są na podstawie kryteriów systematycznych lub geograficznych. Do najstarszych należy kolekcja porzeczek, założona przez prof. Janczewskiego w 1902 r., kolekcje suchodrzewów, klonów i orzechów oraz kolekcje drzew i krzewów pochodzących z Azji wschodniej i Ameryki Pn.

Kolekcje szklarniowe
Do najcenniejszych należą kolekcje sagowców i storczykowatych. Ogród posiada też bogatą kolekcję palm, a także duże kolekcje obrazkowatych, kaktusów i innych sukulentów, epifitów oraz tropikalnych roślin użytkowych.

Kompleks Wiktoria
Kolekcja sukulentów - „żywe kamienie” Lithops sp.
Składa się z 5 szklarni ekspozycyjnych oraz szklarni zimowych i hodowlanych.
Szklarnia z basenem prezentuje głównie tropikalne rośliny wodne, z których najciekawsze to wiktoria brazylijska Victoria cruziana o ogromnych talerzowatych liściach, grupa namorzynów (mangrowe), występujących na tropikalnych wybrzeżach oceanów oraz lotosy - egipski Nymphaea lotus i indyjski Nelumbo nucifera. Na bocznych parapetach eksponowane są epifity, czyli niepasożytnicze rośliny nadrzewne, należące do różnych grup systematycznych: paproci, storczykowatych Orchidaceae i ananasowatych Bromeliaceae.
Drzewa i byliny tropikalne. Rośnie tu m.in. drzewo kalebasowe Crescentia cujete o kwiatach i owocach wyrastających prosto z pnia (kaulifloria) oraz palma Latania loddigesii, pochodząca z archipelagu Maskarenów, rzadka w naturze. Byliny należą głównie do rodziny obrazkowatych Araceae. Wśród tropikalnych pnączy jest wanilia Vanilla planifolia oraz kokornaki Aristolochia o kwiatach typu pułapkowego, zapylane przez padlinożerne muchówki.
Paprociarnia. Ilustruje rozmaitość tej grupy, m.in. paprocie drzewiaste (np. alsofila australijska Alsophila australis), paprocie epifityczne (np. Platycerium, zwane łosimi rogami), rzadkie paprocie pnące Lygodium japonicum oraz inne gatunki.
Szklarnia łącznikowa mieści kolekcję rodzaju Citrus, m.in. pomarańcze (pomarańcza olbrzymia Citrus maxima, zwana pompelą), mandarynki, cytryny oraz kumkwat Fortunella japonica o najmniejszych owocach wśród cytrusowych.
Kaktusiarnia gromadzi kolekcję sukulentów, roślin posiadających zdolność magazynowania wody: sukulenty liściowe - charakterystyczne dla pustyń afrykańskich, np. aloesy, grubosze oraz tzw. „żywe kamienie” Lithops; sukulenty pędowe - występujące głównie na pustyniach Ameryki, m.in. kaktusy i wilczomlecze oraz sukulenty korzeniowe, wśród nich okazała nolina Nolina recurvata. Szklarnie zimowe przeznaczone są do przechowywania roślin wystawianych latem w Ogrodzie. Rośnie tu w gruncie najstarsza palma w kolekcji Ogrodu - ponad stuletni okaz daktylowca kanaryjskiego Phoenix canariensis.

Kompleks szklarni Jubileuszowych
Storczykowate - ozdobna odmiana Zygopetalum
Został wybudowany w latach 60. z okazji 600-lecia UJ. Dominuje palmiarnia o kształcie kryształu górskiego, mieszcząca kolekcję palm i pnączy tropikalnych. W łączniku kolekcja roślin mięsożernych, a długa, niska szklarnia w czterech wydzielonych częściach mieści kolekcje roślin użytkowych, wodnych i bagiennych, figowców i sagowców oraz roś-lin pustyń - sukulentów i sklerofitów.
Kolekcja sagowców należy do najcenniejszych w Europie, składa się z męskich i żeńskich okazów 18 gatunków należących do 7 rodzajów. Podwaliny kolekcji położył Józef Warszewicz. Z jego czasów zachowało się kilka okazów, m.in. Encephalartos longifolius. Rosną tu także około stupięćdziesięcioletnie okazy Cycas circinalis i Cycas revoluta. Do sklerofitów należą pustynne sagowce z rodzaju Encephalartos, np. E. horridus o kolczastych liściach.

Kolekcja roślin wodnych w szklarniach Jubileuszowych
Storczykarnia
Ogród posiada najstarszą i najbogatszą w polskich ogrodów botanicznych kolekcję tropikalnych storczykowatych, liczącą ponad 400 gatunków i odmian. Początki kolekcji sięgają czasów Warszewicza, już wtedy liczyła około 300 gatunków, w większości ze stanowisk naturalnych. Storczykowate zgromadzone są w dwóch szklarniach kompleksu Holenderka, nie udostępnianych zwiedzającym. Kwitnące okazy są prezentowane publiczności w grupie epifitów w kompleksie Wiktoria, a raz w roku w listopadzie, w porze najobfitszego kwitnienia storczyków, organizowane są dni otwarte w szklarniach kolekcyjnych.

Krakowskie Muzeobranie 2004 - spotkanie dzieci z XIX-wiecznym botanikiem

Autorami zdjęć są: Maria Lankosz-Mróz i Andrzej Mróz.
Muzeum
Ogrodu Botanicznego zostało otwarte dla publiczności w 1983 r., jednak zbiory muzealne były gromadzone przez uczonych z krakowskiego ośrodka botanicznego już od końca XVIII w. Obejmują około 5000 okazów dendrologicznych, karpologicznych oraz całych roślin i okazów mikroskopowych, pochodzących z Ogrodu lub zebranych w czasie botanicznych badań w Europie, Azji i Afryce. Są tu także dawne pomoce dydaktyczne oraz materiały archiwalne z dziejów botaniki polskiej. W trzech salach ekspozycyjnych prezentowane są m.in. historia Ogrodu, rośliny nagozalążkowe w zbiorach, ze szczególnie cenną kolekcją sagowców, oraz historia botaniki tropikalnej w Krakowie, obejmująca m.in. XIX-wieczne zbiory Józefa Warszewicza oraz najcenniejszą kolekcję zbiorów Mariana Raciborskiego z Jawy. Muzeum, jako jedna z nielicznych na świecie placówek, prowadzi badania nad historią botaniki. Utworzono Muzeum Botaniczne i Pracownię Historii Botaniki im. Jadwigi Dyakowskiej.

Nauka i dydaktyka
Tematyka badawcza Ogrodu obejmuje obecnie m.in. taksonomię i ekologię roślin, fitogeografię Karpat, badania nad gatunkami rzadkimi i zagrożonymi w Karpatach oraz historię botaniki. Działalność dydaktyczna do połowy XIX w. miała na celu nauczanie botaniki studentów medycyny i farmacji. Obecnie służy także studentom botaniki, ogrodnictwa i innych nauk przyrodniczych, także np. Akademii Sztuk Pięknych. Prowadzone są lekcje botaniki dla uczniów oraz praktyki dla średnich szkół ogrodniczych i rolniczych. Organizowane są prelekcje i inne działania popularnonaukowe, mające na celu edukację przyrodniczą i ekologiczną.
Ogród uczestniczy w międzynarodowej wymianie nasion od roku 1806, kiedy ukazał się pierwszy drukowany spis roślin. Od początku jego kolekcje służyły do badań i obserwacji naukowych botanikom, także farmaceutom i ogrodnikom. Prowadzono obserwacje i badania dotyczące aklimatyzacji roślin obcego pochodzenia. Przykładem może być rodzaj Canna (paciorecznik), którego ozdobne odmiany pochodzą ze sprowadzonych przez Warszewicza dzikich gatunków, m.in. Canna warszewiczii. Ogród zaopatrywał mieszkańców Krakowa w sadzonki egzotycznych roślin, także ich kwiaty i owoce. Pierwszy banan zakwitł i zaowocował tu w 1791 r., a jego owoce jako rzadkość przesłano królowi. Do dziś wiosenne i jesienne wyprzedaże roś-lin cieszą się dużym powodzeniem. W ostatnich latach Ogród stał się miejscem wydarzeń kulturalnych, dla których wspaniałym tłem są kolekcje roślinne i pejzaże ogrodowe. Od trzech lat organizowany jest coroczny konkurs na muzykę ogrodową, w którym biorą udział młodzi muzycy z Polski i z zagranicy. Ogród bierze udział w Dniach Otwartych Muzeów Krakowskich oraz w Nocy Muzeów. Rocznie odwiedza go około 50 tysięcy osób, w tym kilkaset grup szkolnych.

dr Maria Lankosz-Mróz - Ogród Botaniczny UJ w Krakowie



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.