Home Rejestracja Szukaj Kontakt

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu swiadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczacych cookies oznacza, że beda one zamieszczane w Państwa urzadzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przegladarki lub urzadzenia końcowego, z których Państwo korzystacie. X

Menu główne
Strona główna
Logowanie
Księga gości
Rekomenduj nas
Prenumerata
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 3
Artykuły > Kwiaty > Smakowite kwiaty szczypiorku

Panacea Nr 4 (53), październik - grudzień 2015 strony: 32-33

Smakowite kwiaty
szczypiorku

Szczypiorek Allium schoenoprasum L. pochodzi z chłodnych rejonów Europy i Azji. Niektóre źródła podają, że Marco Polo zauważył tę roślinę w czasie swojej podróży do Chin, gdzie prawdopodobnie znana już była od kilku tysięcy lat.
W Europie uprawiany był przynajmniej od XVI wieku, najpierw we Włoszech, potem w Niemczech, później w innych krajach kontynentu.
Szczypiorek to zimotrwała bylina cebulowa z rodziny czosnkowatych Alliaceae, powszechnie uprawiana w wielu krajach świata jako jedna z najbardziej popularnych roślin przyprawowych, ale i ozdobnych. Nazwa gatunkowa pochodzi od greckich słów skhoinos - sitowie i prason - por. Nawiązuje do wyglądu liści rośliny.

Liście szczypiorku
są zielone, długości 15-60 cm, cylindryczne, igiełkowato zakończone, okrągłe do nieco spłaszczonych na przekroju, puste w środku. Pokryte są delikatnym woskowym nalotem i tworzą zwarte kępy o średnicy do 30 cm. Wyrastają z licznych, cienkich cebul, które skupione są na podziemnym, silnie skróconym, brunatnożółtym kłączu, grubości około 4 mm. Podczas wegetacji każde kłącze wytwarza 2-3 pokolenia liści, dzięki czemu szczypiorek może być zbierany niemal przez cały sezon wegetacyjny, do przełomu września i października. Ścięte świeże liście, przechowywane w temperaturze pokojowej, szybko więdną, po 1-2 dniach żółkną, zasychają i nie nadają się do spożycia. Świeże liście można poszatkować i zamrozić lub ususzyć. Na zimę cała część nadziemna rośliny zamiera. Po przezimowaniu szczypiorek rozpoczyna wegetację w lutym-marcu.

Kwiatostan
Najpierw wyrastają liście, potem pędy kwiatostanowe zakończone pąkami, z których pod koniec maja lub na początku czerwca wyrastają baldachowate, kuliste kwiatostany o średnicy około 5 cm.
Kwiatostan złożony jest z 30 do 40 różowofioletowych, dzwonkowatych kwiatów. Kwiaty są bardzo dekoracyjne. Jeśli uprawiamy szczypiorek tylko dla liści, należy usuwać kwiatostany, ponieważ powodują zmniejszenie liczby liści i sprawiają, że kępy roślin stają się mniej zwarte. Szczypiorek kwitnie do przełomu lipca i sierpnia. Po przekwitnięciu roślina zawiązuje owoce – torebki zawierające liczne, drobne, trójkanciaste, nieco pomarszczone, ciemnobrunatne lub czarne nasiona. Szczypiorek najlepiej rośnie na słonecznych lub zacienionych, dość wilgotnych stanowiskach. Można go uprawiać zarówno z siewu, jak i z rozsady oraz przez podział kęp.

Właściwości
Szczypiorek jest powszechnie stosowany jako roślina przyprawowa, dla nadania potrawom delikatnego, cebulowego aromatu i łagodnego, lekko piekącego smaku. Niepowtarzalny smak i aromat zawdzięcza obecności związków siarki, głównie dwusiarczkom (metylopentylopropylowy, dwumetylopentylopropylowy i hydropentylowy) oraz trójtiolanowi dwuetylowemu. Są to związki o silnym zapachu i właściwościach antyseptycznych i hipotensyjnych. Obniżają poziom cholesterolu i ciśnienie krwi, rozszerzają naczynia włosowate skóry i błon śluzowych.

Szczypiorek pobudza przemianę materii, wspomaga perystaltykę jelit, ułatwiając trawienie i zapobiegając zaparciom.

Spożywany w większych ilościach, może wykazywać działanie przeczyszczające. Od najdawniejszych czasów był wykorzystywany dla wzmocnienia odporności, także w leczeniu chorób piersi, pęcherza moczowego, nerek, przy zaburzeniach oddychania. W tradycyjnej medycynie ludowej stosowany był do poprawy procesu trawienia, w leczeniu anemii, przy wzmocnieniu układu odpornościowego i oczyszczeniu krwi. Szczypiorek zawiera olejki lotne, flawonoidy, witaminy A, C, E, B1, B2, kwas foliowy, ponadto błonnik i cenne dla organizmu składniki mineralne, na przykład potas, chlor, wapń, fosfor, magnez i żelazo.

Jednym ze znanych syropów na kaszel jest mieszanka świeżego utartego korzenia imbiru w równej ilości z kwiatami szczypiorku i miodu.

W kuchni
Szczypiorek jest jednym z najbardziej wszechstronnie wykorzystywanych gatunków roślin o kwiatach jadalnych. Jego kwiaty należy zbierać tuż po otwarciu pąka. Młode, świeże kwiaty szczypiorku są przyjemnie chrupiące, ale włókniste, gdy są przejrzałe. Przed wykorzystaniem w kuchni należy rozdzielić kwiatostan na małe kwiaty i dopiero wtedy użyć je do przygotowania lub dekoracji potrawy. Dużą popularnością cieszą się w Kalifornii, kraju wina i kuchni, gdzie często dodawane są do sałatek i stosowane jako dodatek do potraw. Kwiaty mogą być świeże lub suszone. Najczęściej stosowane są wraz z liśćmi, do przyrządzania sałatek, makaronów i dań z ryżu. Ze względu na ciekawy i intensywny smak, szczypiorek dobrze komponuje się zarówno w potrawach mięsnych, jak i rybnych. Możemy go również stosować do garnirowania potraw. Z kwiatów przygotowuje się też octy i syropy.
Kwiaty szczypiorku doskonale nadają się do białych sosów, śmietany, jogurtu naturalnego, koziego sera lub masła. Inną udaną kombinacją jest zmieszanie kwiatów szczypiorku z płatkami nagietka i posypanie nimi pieczonych ziemniaków. Sałatka z kwiatów szczypiorku, z utartą marchewką, pietruszką i selerem oraz płatkami i liśćmi mniszka lekarskiego, zwalcza przeziębienia i grypę. Jajecznica na grzance jest jednym z najszybszych i najprostszych posiłków, zważywszy na czas przygotowania. Poprzez dodanie drobno posiekanej natki pietruszki oraz liści i kwiatów szczypiorku, danie przekształca się w coś więcej niż zwykłe danie – ze względu na walory smakowe i dekoracyjne.
Szczypiorek wykorzystywany jest także jako roślina ozdobna. Doskonale nadaje się m.in. do wielogatunkowych zestawień w ogródkach ziołowych i na rabatach. Można go też uprawiać w pojemnikach, na kuchennym parapecie. Trzeba mu tylko zapewnić światło słoneczne.

Wybrane przepisy

ŁOSOŚ Z RZEŻUCHĄ ŁĄKOWĄ I SZCZYPIORKIEM. 2 filety po 150 g łososia wędzonego na zimno, 4-6 kwiatostanów rzeżuchy łąkowej, 3-4 łyżki kiełkujących siewek rzeżuchy ogrodowej, 3-5 kwiatostanów szczypiorku, 2-3 łyżki oliwy z oliwek (może być czosnkowa lub tymiankowa). Łososia lekko podgrzewamy na parze. Układamy na podgrzanych talerzach, posypujemy rzeżuchą oraz kwiatami i skrapiamy oliwą. Podajemy z gorącymi ziemniakami z wody.

SAŁATKA SZCZYPIORKOWA Z GRZANKAMI I KURCZAKIEM. 1 podwójny filet z kurczaka, oliwa do smażenia, 4 kromki chleba razowego, masło do smażenia, 1 główka sałaty masłowej, 3-4 kwiatostany szczypiorku, sól do smaku. Filety z kurczaka kroimy na małe kawałki, solimy i smażymy na oliwie na złoty kolor. Chleb kroimy w kostkę i podsmażamy na maśle. Myjemy sałatę, osuszamy i szarpiemy na mniejsze kawałki. Dodajemy kurczaka i grzanki. Nożyczkami odcinamy kwiaty od szypułki i posypujemy nimi sałatkę. Na koniec dodajemy sól, oliwę i mieszamy.

BUŁECZKI. Składniki na około 30 sztuk: 400 ml mleka rozcieńczonego odrobiną wody, 3 łyżki stopionego i wystudzonego masła, 750 g mąki pszennej, 2 łyżeczki soli, 11 łyżki cukru, 4 łyżeczki świeżych lub wysuszonych kwiatów szczypiorku, 8 g suchych drożdży, mleko do posmarowania. Do mleka dodajemy stopione masło, przesianą mąkę, sól, cukier, kwiaty szczypiorku oraz drożdże i zagniatamy ciasto. Odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Dzielimy ciasto na 30 części i formujemy bułeczki. Układamy je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i zostawiamy do ponownego wyrośnięcia (około 40’). Smarujemy wierzch bułek mlekiem, po czym nacinamy każdą z nich na krzyż. Pieczemy przez 20-25’ w temperaturze 200°C.

SOS MUSZTARDOWY Z KWIATAMI SZCZYPIORKU. 100 ml gęstego jogurtu, 2 łyżeczki musztardy, 2 kwiatostany szczypiorku, 1 ząbek czosnku. Do jogurtu i musztardy wyciskamy przez praskę ząbek czosnku. Kwiatostan szczypiorku rozrywamy na małe kwiaty i dodajemy do sosu. Podajemy do potraw z grilla.

TWAROŻEK ZE SZCZYPIORKIEM. 2 kwiatostany szczypiorku, 150 g twarożku wiejskiego, sól, pieprz do smaku. Odcinamy kwiaty szczypiorku od szypułki i dodajemy do twarożku. Przyprawiamy do smaku. To proste danie może się stać prawdziwą ozdobą porannego stołu!

mgr inż. Anna Stefaniak dr hab. inż. Monika Grzeszczuk, prof. nadzw.

Dr hab. inż. Monika Grzeszczuk jest profesorem w Katedrze Ogrodnictwa ZUT w Szczecinie. Doktor habilitowany w dyscyplinie ogrodnictwo (specjalność: warzywnictwo, rośliny przyprawowe i lecznicze). Jest członkiem: Polskiego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych, Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, Polskiej Rady Leku Roślinnego.

Mgr inż. Anna Stefaniak jest doktorantką w Katedrze Ogrodnictwa ZUT. Pracę inżynierską i magisterską poświęciła roślinom ozdobnym. Obecnie zajmuje się głównie kwiatami jadalnymi. Znana czytelnikom Panacei pod panieńskim nazwiskiem Wałejko.

Piśmiennictwo dostępne w rekacji.


komentarz[0] |

Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Ruszczyk kolczast...
Propolis, mleczko...
Nadciśnienie tę...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Kora dębu i dęb...
Lucerna - niedoce...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Wąkrota azjatyck...
Czosnek - Antybio...
Rumianek
Zioła dla niemow...
Reklama
IWLF Labofarm Labovet
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2017 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.