Home Rejestracja Szukaj Kontakt

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu swiadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczacych cookies oznacza, że beda one zamieszczane w Państwa urzadzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przegladarki lub urzadzenia końcowego, z których Państwo korzystacie. X

Menu główne
Strona główna
Logowanie
Księga gości
Rekomenduj nas
Prenumerata
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 7
Artykuły > Ogrody > Zielarskie ogrody naukowe w Polsce

Panacea Nr 3 (52), lipiec - wrzesień 2015 strony: 28-29

Zielarskie ogrody
naukowe w Polsce

Część II POWOJNIE I WSPÓŁCZESNOŚĆ

Rozwój ogrodów naukowych, zakładanych w okresie II RP, został przerwany przez wojnę. Po jej zakończeniu specjalistyczne ogrody zielarskie były odbudowywane po zniszczeniach i zakładane w nowych ośrodkach naukowych. Do pracy nad tworzeniem nowych i odbudowywaniem zniszczonych ogrodów przystąpili profesorowie przedwojennych uczelni.

Ogród Roślin Leczniczych Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu.
Powstał jako Ogród Roślin Leczniczych Państwowego Instytutu Naukowego Leczniczych Surowców Roślinnych, utworzonego bezpośrednio po wojnie, staraniem prof. Wacława Strażewicza. Należy do Zakładu Botaniki i Agrotechniki Roślin Zielarskich IWNiRZ w Plewiskach koło Poznania, ul. Kolejowa 3. Leży na terenie XIX-wiecznego parku dworskiego w Plewiskach, o powierzchni 3 ha. Majątek przejęty przez Instytut zajmował obszar 338 ha, w tym ziemi uprawnej 310 ha. W dokumencie powołującym Instytut (1947) stanowiono, że jego celem jest opracowywanie naukowych podstaw i metod hodowli i uprawy roślin leczniczych oraz ich racjonalnej eksploatacji. Współcześnie kolekcja liczy ponad 1500 gatunków roślin: dział systematyki – 416 taksonów posadzonych według systemu Tachtadżjana; dział doświadczalny i upraw próbnych około 500 taksonów, dział roślin szklarniowych około 400 oraz dział drzew, krzewów, krzewinek i pnączy 230 gatunków. W tym ostatnim najliczniej reprezentowane są gatunki z rodziny różowatych Rosaceae (37 taksonów), przewiertniowatych Caprifoliaceae (15), bobowatych Fabaceae (13), sosnowatych Pinaceae (12). W ogrodzie wykonuje się badania agrotechniczne roślin, opracowuje zalecenia uprawy i ochrony oraz hoduje nowe odmiany. Szczególną uwagę poświęca się gatunkom objętym ochroną prawną w kraju.
Prowadzone są szkolenia i kursy z zakresie towaroznawstwa zielarskiego, botaniki farmaceutycznej i agrotechniki zielarskiej dla uczniów, studentów, plantatorów i zbieraczy ziół, pracowników sklepów zielarskich, lekarzy i farmaceutów. W zbiorach Ogrodu znajduje się około 10000 arkuszy zielnikowych, 20000 próbek nasion oraz kolekcja surowców zielarskich. W roku 1980 park, w którym znajduje się Ogród, został wpisany do rejestru zabytków (1803/A).

Ogród Roślin Leczniczych Katedry Farmakognozji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, ul. Muszyńskiego 1.
W roku 1946 na terenie Miejskich Szkółek Roślin, w dzielnicy Zdrowie, z inicjatywy profesorów Jana Muszyńskiego i Jakuba Mowszowicza założono Ogród Roślin Leczniczych i Technicznych, o powierzchni 1,3 ha – jako pierwszy etap tworzenia Miejskiego Ogrodu Botanicznego. Nadzór naukowy sprawował Zakład Farmakognozji Uniwersytetu Łódzkiego, administrował Wydział Plantacji i Ogrodów przy Zarządzie Miejskim.
W roku 1971 w sąsiedztwie wybudowanego gmachu Wydziału Farmacji założono nowy Ogród Katedry Farmakognozji (mieści się tam do dziś), obecnie jego powierzchnia wynosi 0,23 ha. Gromadzi kolekcję ponad 300 taksonów roślin, wykorzystywanych w fitoterapii. Wśród gatunków rodzimych liczną grupę stanowią rośliny prawnie chronione, na przykład Angelica archangelica, Centaurium erythraea, Scopolia carniolica, Polemonium coeruleum. Uprawiane są też rośliny z dalszych regionów świata – zarówno te zaaklimatyzowane przed laty, jak i wprowadzane do uprawy współcześnie. Na uwagę zasługują rośliny adaptogenne z Chin Scutellaria baicalensis, Salvia miltiorrhizae, Astragalus membranaceus, Codonopsis pilosula, Rhemania glutinosa, z Syberii Rhodiola rosea, Rhaponticum carthamoides, Eleutherococcus senticosus, z Indii Ocimum sanctum.
Rośliny zgrupowano według wymagań stanowiskowych. Eksponowane gatunki mają etykiety zawierające informacje botaniczne oraz o rodzaju pozyskiwanego surowca i głównych związkach czynnych. Ogród dostarcza surowca roślinnego do dydaktyki i prac nad izolacją i badaniem struktur wyodrębnionych z materiału roślinnego, związków czynnych. Prowadzone są też uprawy roślin namnażanych w hodowlach in vitro. Kierownikiem Katedry jest dr hab. inż. Monika Olszewska prof. UM w Łodzi, kierownikiem Pracowni Diagnostycznej z Ogrodem Roślin Leczniczych jest dr inż. Beata Romanowska.

Ogród Botaniczny Roślin Leczniczych Katedry Biologii i Botaniki Farmaceutycznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ul. Kochanowskiego 10-12.
Założony w 1946 r. na terenie ogrodu Paula Rüstera, przejętego przez Uniwersytet i Politechnikę Wrocławską. Po roku 1950 został włączony w struktury Katedry Botaniki Farmaceutycznej, kierowanej przez prof. Józefa Mądalskiego, w Akademii Medycznej. Ogród o powierzchni 2,66 ha został wpisany do rejestru zabytków (rok 2000 i 2009). Część północna ma charakter parkowy, z fragmentem łęgu doliny Czarnej Wody (skanalizowanej). W części południowej są uprawy zielnych roślin leczniczych, użytkowych i ozdobnych. Kolekcja liczy około 1200 taksonów, zgrupowanych w dziale surowców leczniczych (około 150 gatunków posadzonych według grup związków czynnych – glikozydy, alkaloidy, olejki eteryczne itp.), w arboretum (około 400 taksonów drzew i krzewów), w dziale pozaeuropejskich roślin leczniczych ze strefy tropikalnej i subtropikalnej, roślin dalekowschodnich (ponad 200 taksonów), systematyki (według systemu Englera), w alpinarium (około 450 gatunków roślin górskich, z uwzględnieniem leczniczych, np. Rhodiola rosea, Satureja montana) oraz w dziale doświadczalnym, aklimatyzacji. Prowadzone są m.in. badania nad możliwością wprowadzenia do uprawy roślin leczniczych dziko rosnących, w dziale roślin pozaeuropejskich badania nad wpływem zanieczyszczeń środowiska na rośliny lecznicze oraz aklimatyzacja i uprawa nowych gatunków roślin leczniczych, pochodzących z innych stref klimatycznych, szczególnie dalekowschodnich.

Ogród Roślin Leczniczych Katedry i Zakładu Farmakognozji Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, al. gen. Józefa Hallera 107.
W roku 1948 Komitet Organizacyjny Wydziału Farmacji, którego przewodniczącym był prof. Wacław Strażewicz, powziął decyzje o utworzeniu ogrodu zielarskiego. Podjął się tego prof. dr Tadeusz Sulma. Pierwotna powierzchnia 1,5 ha, obecnie 2,5 ha.
Ogród składa się z trzech obszarów otaczających gmach Wydziału Farmaceutycznego. Kolekcję tworzy około 1400 taksonów, w tym około 780 roślin leczniczych. Tu zastosowano podział surowcowy roślin (olejkowe, nasercowe, wykrztuśne itp.). W dziale systematycznym podział według systemu Wettsteina. Arboretum to około 100 gatunków drzew i krzewów, z przewaga iglastych. Rośliny wodne wyeksponowano w dużym basenie, otoczonym ławeczkami. Ogród ma też dział roślin ozdobnych. Poletka uprawne rozdzielone są szerokimi przestrzeniami trawników.
Ogród zapewnia surowiec do dydaktyki i badań fitochemicznych, taksonomicznych, aklimatyzacyjnych, z zakresu ochrony środowiska, szczególnie gatunków rzadkich i ginących na Pomorzu. Ważną grupą roślin, wykorzystywaną do badań, są gatunki z gromady Gymnospermatophyta. Badana jest odporność roślin na zanieczyszczenia wielkomiejskie i przemysłowe oraz możliwość wykorzystania tych gatunków do nasadzeń w zanieczyszczonych i skażonych środowiskach. Kierownikiem Katedry Farmakognozji jest prof. dr hab. Mirosława Krauze-Baranowska, opiekunką ogrodu jest dr Loretta Pobłocka-Olech.

Katedra i Zakład Farmakognozji z Pracownią Roślin Leczniczych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, ul. Jaczewskiego 4.
W latach 1948-59 ogród AM znajdował się przy ul. Lubartowskiej 85, miał powierzchnię 2 ha. Powstał z inicjatywy dr Zofii Kalinowskiej i prof. Kalinowskiego. W roku 1959 przeniesiony na obecne miejsce, zajmuje obszar 0,3 ha. Gromadzi około 300 taksonów, wykorzystywanych w nauczaniu przyszłych farmaceutów. Kierownik Katedry dr hab. n. farm. Grażyna Zgórka, kierownik ogrodu dr Krystyna Skalicka-Woźniak.

Zakład Fitochemii z Ogrodem Roślin Leczniczych Instytutu Farmakologii PAN w Krakowie, ul. Radzikowskiego 176.
Ogród – plantację roślin leczniczych – założono w roku 1951, dzięki staraniom prof. Marka Gatty’ego- Kostyala, przewodniczącego Komisji Nauk Farmaceutycznych PAU, w wydzierżawionych od wdowy po prof. Maksymilianie Rutkowskim willi i ogrodzie o powierzchni 1,87 ha. Prace w ostatnich latach dotyczyły gatunków z rodziny Asteraceae, m. in. Lactuca Canadensis L., Lactuca capensis L., Crepis pannonica (Jacq.) Koch Taraxacum lucidum Dahlst., Taraxacum sundbergii Dahlst. Próby uprawy Lactuca tuberosa Jacq. i Lactuca alpestris Rech.

Wydziałowy Ogród Roślin Leczniczych Collegium Medicum UJ w Krakowie, Prokocim, ul. Medyczna 9.
Założony w roku 1993 przy nowym gmachu Wydziału Farmaceutycznego, na powierzchni hektara. Kolekcja do celów badawczych i edukacyjnych, liczy około 400 taksonów, według podziału na grupy chemiczne związków czynnych, zawartych w roślinach. Prowadzone są zajęcia ze studentami Wydziału Farmaceutycznego – z farmakognozji, botaniki, kosmetologii. Ze studentami Wydziału Lekarskiego z przedmiotu lek naturalny. Kierownikiem ogrodu jest mgr inż. Anna Szałankiewicz.

Podlaski Ogród Ziołowy, Koryciny 73.
To pierwszy prywatny ogród botaniczny w Polsce. Właścicielem jest mgr inż. Mirosław Angielczyk. Otwarcie odbyło się w czerwcu 2011. Ogród zaplanowany na około 10 ha. Rośnie tu prawie tysiąc gatunków i odmian roślin leczniczych. Poletka mają kształt kolisty i nieregularny. Wyodrębniono kilka działów roślin: systematyki, lokalnej populacji roślin leczniczych, roślin wykorzystywanych w dawnym zielarstwie i roślin zagrożonych wyginięciem.
Specjalizacją ogrodu jest ochrona gatunków zagrożonych w naturze. Wykonuje się również badania uprawowe i aklimatyzacyjne oraz prace wdrożeniowe do upraw towarowych. Ogród Botaniczny i Centrum Edukacji Przyrodniczej są częścią Gospodarstwa Agroturystycznego Ziołowy Zakątek.

dr inż. Beata Romanowska

Dr inż. Beata Romanowska jest kierownikiem Pracowni Diagnostycznej z Ogrodem Roślin Leczniczych Katedry Farmakognozji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Kontynuacja w następnym numerze Panacei.
Skrótów dokonała redakcja.


komentarz[0] |

Najczęściej czytane
Fitoterapia w cho...
Zioła na choroby...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Ruszczyk kolczast...
Propolis, mleczko...
Nadciśnienie tę...
Mniszek lekarski
Pomarańcza
Rośliny leczą b...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Kora dębu i dęb...
Lucerna - niedoce...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Wąkrota azjatyck...
Rumianek
Zioła dla niemow...
Reklama
IWLF Labofarm Labovet
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2017 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.