Home Rejestracja Szukaj Kontakt

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu swiadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczacych cookies oznacza, że beda one zamieszczane w Państwa urzadzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przegladarki lub urzadzenia końcowego, z których Państwo korzystacie. X

Menu główne
Strona główna
Logowanie
Księga gości
Rekomenduj nas
Prenumerata
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 2
Artykuły > Terapia > Zaparcia

Panacea Nr 3 (52), lipiec - wrzesień 2015 strony: 16-17

Zaparcia

Podstawowym zadaniem układu pokarmowego jest dostarczanie organizmowi składników niezbędnych do właściwego funkcjonowania. Zarówno ich jakość, jak i ilość decydują o przebiegu procesów zachodzących w ustroju, czyli po prostu o zdrowiu.
Wraz z rozwojem przemysłu, spożywamy coraz więcej pokarmów przetworzonych i zawierających substancje konserwujące, stabilizujące, korygujące smak, zapach i wygląd. To może być zagrożeniem dla prawidłowej pracy układu pokarmowego i dla równowagi zdrowotnej. Jednocześnie, dzięki użytecznym rozwiązaniom technologicznym, zażywamy coraz mniej ruchu. Jedną z konsekwencji niewłaściwej diety i siedzącego trybu życia są zaparcia (łac. obstipatio), czyli stan polegający na tym, że niska częstotliwość lub utrudnienie wypróżniania powodują dokuczliwy dyskomfort. W niektórych przypadkach może to być zagrożenie dla zdrowia pacjenta.
Zaparcia mogą występować w dwóch postaciach: pojedynczych, kilkudniowych epizodów zatrzymania defekacji lub powtarzających się i utrzymujących się w czasie problemów z wydalaniem.

Objawy i możliwe powikłania
Objawy zaparcia to przedłużająca się niemożność wypróżnienia, uczucie wzdęcia, pełności i rozpierania, czasem bóle podbrzusza. Mogą się pojawić gorączka, nudności i wymioty. Przewlekłym zaparciom towarzyszy stałe uczucie niecałkowitego wypróżnienia i jednocześnie parcia na stolec.
Prawidłowa defekacja jest procesem oczyszczania organizmu z resztek pokarmowych, produktów przemiany materii, toksyn i bakterii. Długotrwałe zaleganie mas kałowych w okrężnicy powoduje ich odwodnienie. Wraz z wchłoniętą przez jelito wodą, do ustroju mogą się przedostawać różne trucizny. Powodują one narastające złe samopoczucie, bóle głowy, męczliwość, uczucie ciężkości i dyskomfortu w jamie brzusznej, w konsekwencji zatrucie organizmu. Pojawia się przy tym ryzyko zakażenia organizmu – na skutek translokacji przez ścianę jelita do krwioobiegu drobnoustrojów chorobotwórczych, obecnych w kale. Zaleganie treści jelit prowadzi do nasilenia procesów gnilnych, w wyniku których powstają m.in. rakotwórcze nitrozoaminy. Długotrwałe zaparcie powoduje stwardnienie mas kałowych, co dodatkowo utrudnia defekację, może powodować ból, krwawienie, hemoroidy.

Przyczyny
Przede wszystkim nieprawidłowa dieta: bogata w cukry proste, tłuszcze zwierzęce, białe pieczywo, makarony – wysoko przetworzone produkty o niskiej wartości. Zbyt mało owoców, warzyw, pełnoziarnistych przetworów zbożowych. Do tego niedostateczna ilość wypijanej wody. Nadmierna ilość tłuszczów, prostych cukrów i białek w pokarmie to tzw. dieta ubogoresztkowa, zawierająca niewiele substancji mogących rozciągnąć ściany jelit, np. błonnika. Efektem niewłaściwej diety jest spowolnienie perystaltyki i zaleganie mas kałowych w jelicie grubym. Siedzący tryb życia powoduje stopniowe wiotczenie mięśni i degenerację całego układu mięśniowo-szkieletowego. Osłabienie mięśni brzucha upośledza działanie tłoczni brzusznej, która w istotny sposób wspomaga perystaltykę i wypróżnianie.


Przyczyną zaparcia mogą być też czynniki emocjonalne, częste zwłaszcza u dzieci, towarzyszące podróżom, konieczności korzystania z obcych ubikacji itp. Zaparcia mogą być też reakcją na stres.

Również niektóre leki mogą powodować zaparcia: niektóre środki przeciwbólowe i przeciwkaszlowe, leki stosowane do znieczulenia ogólnego, środki na zgagę, leki nadciśnieniowe, psychotropowe, moczopędne, antykoncepcyjne, preparaty żelaza. Zanim zaczniemy stosować leki przeczyszczające, warto zapytać farmaceutę o wpływ stosowanych przez nas leków na częstość wypróżniania.

Czynniki chorobowe
powodujące zaparcia wymagają specjalistycznej pomocy lekarza. Zaburzenia defekacji mogą bowiem towarzyszyć uszkodzeniom nerwów i rdzenia, chorobie Parkinsona, depresji, nerwicy, chorobom tarczycy, porfirii, guzom przewodu pokarmowego, otyłości. Jeśli zaparcia powtarzają się regularnie, nasilają się, towarzyszy im bolesność w obrębie brzucha lub kształt kału ulega zmianie (tzw. kał ołówkowy), konieczna jest wizyta u specjalisty. W tych przypadkach samodzielne stosowanie leków przeczyszczających jest przeciwwskazane.
Zaburzenia procesów naturalnej defekacji mogą być wynikiem niewłaściwego odchudzania, nadużywania środków przeczyszczających, oferowanych jako środki odchudzające.

Profilaktyka
W zaparciach sporadycznych wystarczy korekta codziennej diety i zwiększenie aktywności fizycznej. Unikajmy siedzącego trybu życia, kiedy to możliwe wybierajmy spacer lub rower zamiast samochodu, schody zamiast windy. Jeśli pracujemy przy biurku, pamiętajmy o codziennych ćwiczeniach (spacery, bieganie, jazda na rowerze, przysiady, „brzuszki”, pompki itp.).
Najważniejszym elementem profilaktyki zaparć jest eliminowanie błędów dietetycznych. Tabela zawiera przydatne wskazania.

Leczenie
Jeśli korekta diety i trybu życia okażą się niewystarczające, mamy dostępne bez recepty, łagodne środki przeczyszczające. Jednak zanim je zastosujemy, warto zapoznać się z ogólnymi zasadami stosowania leków przeczyszczających:
- stosujemy je dopiero wtedy, gdy korekta diety i trybu życia nie przynosi efektów;
- leczenie rozpoczynamy od najmniejszej dawki, w razie potrzeby stopniowo ją zwiększając, aż do uzyskania efektu. Jeśli jest potrzeba długotrwałego stosowania leków przeczyszczających, należy je regularnie zmieniać, stosując preparaty o odmiennych mechanizmach działania. Długotrwałe stosowanie tego samego środka może spowodować poważne powikłania.
W razie wątpliwości zwróćmy się do lekarza lub farmaceuty, który pomoże w dobraniu leku odpowiedniego do naszych potrzeb.

Fitoterapia
Błonnik, substancje włókniste i śluzowe powszechnie występujące w warzywach, owocach i ziołach, składają się z różnorodnych, rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych włókiem roślinnych. Ich obecność w jelicie nasila perystaltykę, a poprzez ograniczenie resorpcji wody i pęcznienie, zwiększa objętość mas kałowych i ich nacisk na zakończenia nerwowe w ścianach jelita. Dochodzi do pobudzenia perystaltyki i nasilenia odruchu defekacji. Włókna absorbują szkodliwe substancje i wspomagają ich usuwanie z organizmu. Niektóre frakcje błonnika odżywiają kolonocyty – komórki jelita grubego. Dzienna zawartość substancji włóknistych w diecie powinna wynosić 6-10 g. Często nasze posiłki nie są w stanie zapewnić takiej ilości. Znakomitym źródłem błonnika jest nasienie babki płesznik. Surowiec ten można stosować w zaparciach ciężarnych i u dzieci od 6 roku życia.


Surowce roślinne (głównie antranoidowe), np. liść i owoc senesu, kora kruszyny, korzeń rzewienia, alona (wysuszony sok aloesu drzewiastego), to znane od wieków, bezpieczne i skuteczne, naturalne środki przeczyszczające.

Wywierają wpływ na receptory w błonie śluzowej jelit, efektem jest pobudzenie perystaltyki i skrócenie czasu pasażu treści jelitowej. Hamują resorpcję zwrotną wody i elektrolitów z jelit, następuje gromadzenie się w ich świetle płynu, a przez to rozmiękczenie i zwiększenie objętości kału, co wywołuje wypróżnienie. Specyfiki z tej grupy zaleca się na noc, defekacja następuje nazajutrz rano. Po leki z tej grupy sięgamy dopiero wtedy, gdy korekta diety i trybu życia, a także stosowanie środków pęczniejących i śluzowych nie pomogło. Przewlekłe, nieumiejętne stosowanie leków przeczyszczających, zawierających antrazwiązki, może nasilać tendencję do zaparć. Środków tych nie powinny stosować kobiety w ciąży i w okresie karmienia oraz dzieci poniżej 12 roku życia. Należy stanowczo podkreślić, że środki przeczyszczające, nie są lekami odchudzającymi!

Przeciwwskazania
do samodzielnego stosowania doustnych leków przeczyszczających, to towarzyszące zaparciom bóle brzucha niewiadomego pochodzenia; atonia, niedrożność i zwężenie jelit; stany zapalne jelit (np. choroba Leśniewskiego- Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego); nowotwory i guzy narządów jamy brzusznej; zapalenie wyrostka robaczkowego; odwodnienie organizmu; nadwrażliwość na składniki leku.

Wskazanie dietetyczne w leczeniu zaparć
Produkty korzystne
> owoce, zwłaszcza jabłka, banany, truskawki, arbuzy;
> warzywa: marchew, pomidory, brokuły, buraki;
> suszone śliwki, jabłka, morele, daktyle;
> otręby, naturalne płatki zbożowe,grube kasze, niełuskany ryż;
> pieczywo, makarony i inne produkty pełnoziarniste;
> kefir, jogurt, zsiadłe mleko;
> woda, niesłodzone soki owocowe i warzywne (co najmniej 1,5 l dziennie w małych porcjach). Produkty niekorzystne (ograniczamy)
> białe pieczywo;
> słodycze, zwłaszcza gorzka czekolada;
> chipsy;
> fast food;
> konserwy, wędliny niskiej jakości;
> kawa, napoje wysokosłodzone;
> tłuste, zwłaszcza smażone mięso.

dr n. farm. Piotr Kaczmarczyk

Dr n. farm. Piotr Kaczmarczyk jest czynnym zawodowo farmaceutą, wykładowcą, publicystą („Panacea”, „Focus”, „Polityka”, „Żyjmy dłużej” i inne), autorem ponad 150 publikacji, w tym 8 opracowań książkowych. Były prezes Kieleckiego Oddziału PTF oraz Kieleckiej Okręgowej Rady Aptekarskiej. Zainteresowania naukowe autora obejmują głównie etnobotanikę, zielarstwo farmaceutyczne, historię farmacji i medycyny oraz żywienie kliniczne.

komentarz[0] |

Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Reumatoidalne zap...
Ruszczyk kolczast...
Selen - pierwiast...
Propolis, mleczko...
Nadciśnienie tę...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Kora dębu i dęb...
Lucerna - niedoce...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Wąkrota azjatyck...
Czosnek - Antybio...
Rumianek
Zioła dla niemow...
Reklama
IWLF Labofarm Labovet
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2017 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.